گفتگوی تبریزمدرن با بهرام شیردل درباره معماری برج ۴۸ طبقه smp

 photo_2015-08-01_10-52-55

mg7311_32icl

 

تبریزمدرن : گفتگو با بهرام شیردل (معمار و طراح برج smp)درباره معماری و ایده برج

گفتگو را با یک سؤال ابتدایی آغاز می کنیم. نظرشما در رابطه با ایده چیست؟
چند سالی است که بحث جغرافیا برایم مهم شده البته گمان می کنم این موضوع همیشه برایم مهم بوده، شاید الان مشخص تر شده است. ایده های اخیر من در معماری از «جغرافیا» آغاز می شود. برای مثال ایده پروژه « مرکز معماری داخلی شهر تبریز» که مرکز فروش لوازم و تجهیزات داخلی ساختمان است. موقعیت شهر تبریز و قرارگیری ساختمان در شهر است. جغرافیا برای من معنایی چند بعدی دارد و بدین ترتیب پروژه می تواند به ارائه تعریف بهتری از مکان قرار گیری خود کمک کند.
این جغرافیایی بسیارمشخصی دارد. منظورم فلات ایران است. جغرافیا ساختاری فیزیکی و ساختاری اجتماعی دارد. معماری من ظرفی است برای زیستن در یک جغرافیایی مشخص اکنون در قرن ۲۱ هستیم و معماری در بیشتر نقاط دنیا تغییر کرده ، معماران خوب امروزی که دیگر شبیه «ستارگان معماری» قدیم نیستند، به مسائل بومی توجه می کنند و در رابطه با همین موضوع آثار خوبی در امریکای لاتین، آسیا، چین، بنگلادش و ویتنام به وجود آمده اند.
این آثار را معماران نسل جدید به وجود آورده اند که به مسائل بومی و فرهنگی توجه می کنند. به نظر من «ایده»، در قرن ۲۱ متفاوت با قرن ۲۰ است. درکنار مسئله فرهنگ و سرزمین موضوعات جدید دیگری نظیر محیط زیست و انرژی مطرح شده اند. اینکه نمایشگاه بین المللی سال ۲۰۱۵ در میلان به موضوع آذوقه و غذا بدون استفاده از سوخت فسیلی اجتماعی یافته خود یک نشانه است. در مورد پروژه تبریز محتوای کار من از یک تصمیم مجرد زاده نشده. اینجا کنار بازار تبریز ودر مبداء شهر از طریق بزرگراه تهران است. این عوامل به ایده اصلی پروژه شکل بخشیده اند.
البته سرزمین و محیط زیست موضوعات جدیدی هستند که معماری قرن ۲۱ روی آنها کار می کند. ولی به نظر شما در عصر جدید، آیا نحوه فکر کردن هم تغییر یافته یا فقط بحث جایگزین شدن موضوعات جدید است؟
مسلماً ایده معماری در نیمه دوم قرن بیستم عمدتاً معطوف بر شکل بود و معماران مطرح رویکردی فرمال به معماری داشتند، در مدرنیسم متأخره معمارانی مثل فرانک گه ری بدون توجه به اینکه پروژه در بیلبائو باشد یا لوس آنجلس، آثاری به وجود آوردندکه دنباله رو مفاهیم زیبایی شناسی مدرنیسم بود. بدین ترتیب «سبک شخصی» و «ستارگان معماری» پی آمدند.
امروز می دانیم مردم هر اجتماعی به نحو خاصی یا معماری ارتباط برقرار می کنند و از فضای آن استفاده و به اصطلاح آن را اشغال می کنند. بدین ترتیب معماری یک مکان جغرافیایی یا مکان دیگر متفاوت می شود. برای مثال برجی که برای تبریز طراحی کردم هرگز در کیش کار نمی کند. در کیش معماری باید نزدیک به زمین و حتی زیر آن باشد.
مسئله معماری در همه دوره ها یافتن رابطه جدید وصحیحی بین فرم و محتوا بوده. همه معماران دوست دارند اثرآنها امروزی و به تاریخ و جغرافیا هم مربوط باشد. ولی یافتن راه حل این مسئله بسیار دشورا است. خصوصاً که خواسته باشیم کاری نو به وجود آوریم. پروژه تبریز به نظرم مانند یک اختراع جدید ضمن سادگی، مجموعه ای از خواص پیچیده را در خود جمع کرده؛ هم ICON (شمایل) است و هم فضا یاتاریخ و با عصر حاضر، و ضمن بین المللی بودن یا مکان خاص خود ارتباط برقرار می کند. فکر می کنم شهر تبریز به چنین نشانه مهم محیطی، خصوصاً در ورودی شهر نیاز دارد. می توانید توضیح دهید چگونه به  ایده این پروژه رسیدید؟
از روز اول مسئله ام ایجاد ارتباط با شهر تبریز بود. یک نشانه شهری شاخص یا به قول شماره ICON ندارد. ولی بازار تبریز مجموعه ای بسیار خ اص و متفاوت با شهرهای دیگر است.  این بازاز یک فضای سرپوشیده بزرگ و یا ارتفاع زیاد است. این یک ویژگی خاص معماری تبریز است. من به دنبال یافتن ایده ای بودم که با بازار تبریز  برقرار کند و این ارتباط هم به لحاظ فضایی به وجود آمد وهم از نظر کاربری . حضورکارفرما نیزدر شکل گیری این پروژه بسیار تأثیرگذار بود. برای کارفرمای من که حرفه اش به تجارت فرش مرتبط است، تبریزی بودن و آذری بودن مهم بود و می خواست ساختمانش اثری نو، در عین حال متعلق به شهر تبریز باشد. ما برای او گزینه های مختلفی طراحی کردیم ولی او معتقد بود ساختمان « مرکز معماری داخلی تبریز» نباید یک برج یامجتمع تجاری متفاوت باشد و با اشاره به اصطلاح رایج در هنر فرش بافی می گفت: «کاری می خواهم که غلط باشند.» یعنی کاری که محافظه کارانه نباشد.
جالب  اینجا است که فرش غلط نویع سنت شکنی است که ریشه در سنت دارد. شما این مفهوم را چگونه در کار اجرا کردید؟
می بایست در خواست کارفرما و مسئله جغرافیا وکاربری را به نحوی با زبان معماری خودم به یک کانسپت قابل قبول تبدیل می کردم. تکنیک طراحی من «فولد» است، در نتیجه پروژه را با استفاده از یکی از معادلات فولد طراحی کردم. یکی از مسائل مهم طراحی جهت شمالی – جنوبی وعرض کم زمین بود. اگر پروژه به صورت یک فرم منشوری از زمین بر می خاست، ساختمان یک حجم شرقی – غربی یا دو جهت مشخص از آب در می آمد. ولی پروژه از زمین تا انتهای بالایی ساختما نیک چرخش دارد و این فرم مقعر که شما به درستی و با اشاره به شمایل شناسی کهن ایرانی «ظرف نگهدارنده آسمان» نامیدند به وجود آمد. در مورد شمایل بودن این کار با شما موافق هستم و فکر نمی کنم شمایل را بتوان از سرزمین دیگری به عاریه گرفت و فرم کلی این بنا با نشانه های رمز آلود کهن ایران ارتباط دارد.
به نظر من این پروژه بسیار جالب است، چون به نوعی سهل و ممتع است. نشانه ها عموماً ساختار شکلی ساده ای دارند و قدرت آنها در همین سادگی است. پروژه شما ضمن دارا بودن این قدرت، پیچیده و تاریخ مرتبط است. آن هم در مرحله مشخص « دوره اسلامی و دوران کهن» ایران و درضمن معاصر است! هم به مکان مرتبط است همه به کاربری. بنابراین پروژه ای چند بعدی است که توانسته مفهوم جدیدی از ساختارهای قومی وطاقی ارائه کند.اینجا بیشتر به جنبه های بومی پروژه توجه کردیم. جالب است به موضوعات معماری معاصر در این پروژه بپردازیم.
نکته دیگر در شکل گیری ایده این پروژه این بود که سعی کردم الگوی جدیدی از برج ارائه کنم و فکر کنم در این کار تا حدی موفق شده ام. نکته جدیدی در این پروژه، نمای ساختمان است که روی بنا می لغزد، به داخل می رسد و نمای داخل را می سازد. داخل بنا دو نمای مقابل هم وجود دارد که مثل یک بدنه شهری میدانی رادر برگرفته، میدانی سرپوشیده.
من فکر می کنم معماری ایران همواره براساس دو الگوی متفاوت به وجود آمده است. «درون گرایی» و «برون گرایی» به نظر می رسد پروژه شما راه حلی واحدی است برای پروژه ای که هر دو خصوصیت را دارد و عبور از برون گرایی به درون گرایی پیوسته است.
درست است در این پروژه این دو موضوع در امتداد هم قرار گرفته اند.
یک سؤال بسیار علمی می پرسم. نطفه پروژه از کجا آغاز شد: یک طرح؟ یک ماکت؟ یک نوشته؟ منظورم دقیقاً اولین مرحله فرایندی است که به ایده پروری انجامید. برای این می پرسم چون به نظر من ارزش معماری فقط در کار پایان یافته نیست. بلکه همه مراحل طراحی را نیز در بر می گیرد.
یک اسکیس دستی بود که به یکی از معادلات فولد مربوط می شد. من نمی توانم اسکیس و طرح های کامپیوتری را ازهم جدا کنم، چون بدون نرم افزار و کامپیوتر نمی توان فرم را تصور کرد.
من همیشه اعتقاد داشته ام یکی از امتیازات شما این است که نمی توانید پروژه ها را قبل از طراحی کردن تصور کنید. در این مورد چه فکر می کنید؟
درست است این مسئله مهمی برای من است،چون اگر بتوانم پروژه ای را تصور کنم دیگر آن را طراحی نخواهم کرد. اگر در تصور به طراحی دست یابم دیگرعلاقه و انرژی کافی برای ادامه کار را ندارم.من همیشه چیزی را طراحی می کنم که نمی توانم از طریق تصور به آن دست یابم. پروژه های من از طریق فرایندکاربردی ایده های اولیه به وجود می آیند. اول پروژه شکل می گیرد.
سپس تصویر.
فکرکنم همیشه دنبال کاری هستید که در درجه اول خودتان را شگفت زده کند.
درست است مردم را می توان به راحتی شگفت زده کرد.هدف من شگفتی خودم است. دردرجه اول، وسپس همکارانی که نظر آنها برایم مهم است. این یک بازی هوشمندانه است. اگر این طور نباشد، معماری بسیار خسته کننده می شود. چون مسیر طولانی وسخت است.بعضی از اوقات سعی کرده ام از  ایده های قبلی خودم در پروژه های جدید استفاده کنم؛ ولی هر بار به سرعت پشیمان شده ام.چون متوجه شده ام کار به این صورت برای جالب نیست و هیجان ندارد.
به نظرمن پروژه تبریز برخلاف آثار به اصطلاح «هویتی» متداول در کشور، ارتباطی تولیدی با فرهنگ، جغرافیا و تاریخ برقرار می کند.حال آنکه اکثراً دنبال رابطه مصرفی هستند: مصرف فرم ها و الگوهای تاریخی بدون جلو بردن مرزهای همکاری، نظرشما چیست؟
فکر می کنم کاری که می خواهد اثر معماری باشد و همچنین تولید فرهنگی محسوب شود، باید متعلق به جغرافیای خاصی خود باشد.
برج تجاری – اداری SMP، تبریز   SMP, Commercial Office Tower
مهندسان مشاور شیردل وهمکاران    Shirdel& Partners
گروه مهندسان SMP در نظر دارد با مجرب ترین کادر مهندسی اقدام به احداث پنجمین مرکز خرید خود تحت نام SMP Center تبریز نماید.
این مجموعه تجاری – اداری با امکانات ورزشی و تفریحی و با آخرین تکنولوژی و استانداردهای بین لمللی در زمینی به وسعت ۷۸۰۰ متر مربع در ۴۸ طبقه و زیربنای ۱۳۸ هزار متر مربع به بهره برداری خواهد رسید.
بخش تجاری در ۱۰ طبقه و باز زیربای ۵۵۴۰۰ متر مربع، بخش اداری در ۲۹ طبقه و با زیربنای ۴۲ هراز متر مربع، هایپرمارکت در یک طبقه و زیربنای ۲۶۰۰ متر مربع و پارکینگ در هفت طبقه و زیربنای ۳۸ هزار متر مربع در نظر گرفته شده است.
ذیقورت کلمه ای ا کدی است در ایران تلفظ این کلمه از مقالات رومن گیرشمن گرفته شده و بیشتر «زیگورات» خوانده شده است، به معنای بلند و برافراشته ساختن. در تمدن های باستانی آسیای غربی نیایشگاهی برای خدایان می ساختند و والاترین آن زیگورات را بربلندی هاو با بهترین واستوارترین مصالح ساختمانی آن زمان می ساختند.
بزرگترین و سالم ترین زیگورات باقیمانده جهان چغازنبیل (زنبیل وارونه) است که به دست اونتاشگال پادشاه عیلامی برای خدای اینشوشیناک حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلادف در ۴۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش ساخته شده است. این زیگورات با ابعاد ۱۰۳ در ۱۰۳ متر و به بلندای ۵۲ متر در ۵ طبقه ساخته شده بود که اکنون ۲۵ متر ازآن برجای مانده است.
ساختار زیگورات چغازنبیل را مقاطع به هم پیوسته عمودی شکل داده اند که ساختاری انحصاری برای آن ایجاد کرده است.
در طراحی این پروژه برای ایجاد پیچیدگی و در نتیجه تفاوت از معماری فولدینگ استفاده شده است.
تفکر فولدینگ را اولین بار ژیل دلوز در فلسفه مطرح کرد. فلاسفه فولدینگ، گیاهی به نام ریزوم را الگو می آورند که در زیر خاک رشد می کند. نه ریشه دارد، نه برگ و تنها شامل ساقه هایی است که به صورت نرم و مواج در دل یکدیگر پیچ و تاب می خورند.
کارهای سبک فولدینگ معمولاً متشکل از لایه هایی است که به صورت هم ارتفاع در کنار هم قرار می گیرند و هیچ یک وجه تمایزی نسبت به دیگری ندارند. در ریاضیات این نظریه را کریستوفر زیمن مطرح کرد. در این نظریه ریاضی مکانیزم های تغییرات ناگهانی و ناپیوسته یک وضعیت را در انواع مختلف پدیده ها شبیه سازی می کنند. این تفکر در معماری رادر سال ۱۹۹۰ بهرام شیردل و جفری کیپنس مطرح کردند. بهرام شیردل پروژه های متعددی با این تفکر طراحی کرد که در نتیجه در سطح بین المللی این معماری با نام شیردل همراه شده است. دیاگرام اولیه پروژه براساس فرمول Butterfly از هفت شاخه نظریه ریاضی Catastroph است.

 

برج تجاری – اداری SMP، تبریز

 

21
0

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

۱۵ پاسخ

  1. مجید_تهران گفت:

    شما رو نمیدونم ولی برا من خیلی سنگین بود ابن مصاحبه، خلاصه کلام ک بنظر من خیییلی پروژه زیبایی هستش و درسته ک تجمع برجها تو ی نقطه شهر زیبایی خاص خودش رو داره ولی روبرو شدن با همچین برجی تو ورودی شهر کلا ذهنیت مسافر رو ب سمت مواجه شدن با ی شهر مدرن و خاص میبره

    28

    2
  2. mehdi گفت:

    شبیه طرح های معماری زاها حدید یکی از معروفتین معمارای دنیا شده.

    12

    2
  3. ناشناس گفت:

    اقا پویا به شهرداری پیشنهاد بدین برج ها رو نزدیک بهم تو یک منطقه بسازن پراکنده نشن

    12

    1
    • Arashtbz گفت:

      الان تو تهران با قدغن کردن برجسازی با هدف ساختن برجهای بلند مرتبه در یک منطقه در جهت تقویت عوامل زیست محیطی این کار می خواد انجام بشه

      3

      1
  4. saeed omega گفت:

    چؤؤخ گؤزلدی ایشالله تزلیخجان باشلانا…
    آقا پویا بیزحمت از مجتمع ستاره باران هم گزارشی جدیدی تهیه کنین،دیشب که از جلوش رد میشدم نورپردازی فوق العاده ش واقعا جالب بود،دوستان حتما شبها یه سر به نصفراه بزنین.

    12

    1
  5. Saied TBZ گفت:

    اقای احمدیلر توانایی احداث این برج رو داره ؟ دوستانی که ایشون رو میشناسن و از سرمایش خبر دارن بگن لطفا

    7

    1
    • atlan گفت:

      بله شک نکنین اگه مشکل خاص دیگه ای پیش نیاد ایشون توان مالی پروژه رو دارن و منتظریم که ان شاءالله بزودی تکمیل بشه

      1

      1
  6. پيام ابتكار گفت:

    پروژه جالبیست منهای داستانهایی که جناب شیردل عزیز در خصوص ((معماری ایرانی))سروده بودند.به نظرم این پروژه جالب باید در چهارچوب یک معماری فولد نقد شود نه یک معماری زمینه گرا.و اصولا به نظرم برای تکوین پروسه معماری در دنیا جغرافیا،یا نشنالیتی اصلا چیز جالبی نیست.مهم کانسپتیه که با اون ایده مون رو فرمولیته میکنه.
    ممنون از اطلاع رسانی

    3

    8
  7. شوالیه گفت:

    آرزو دارم با بهرام شیردل فقط یه عکس یادگاری بگیرم قاب کنم بزنم اتاقم خوش به حالت که تونستی با همچین معمار بزرگی مصاحبه کنی امیدوارم بازم از بهرام شیردل کار توی تبریز ببینیم

    4

    4
  8. اکبر گفت:

    تا اونجایی که اطلاع دارم و هر روز سر راهم اونو مشاهده می کنم این پروژه پنج سالی میشه متوقف شده وبه جز خاک برداری و آوردن چند تا کانکس هیچ کار دیگه ای نکردن

    0

    6
    • پویا گفت:

      تازه یک ماهه تجهیز کارگاه شده
      و تازه دو روزه خاک برداری رو شروع کردن
      چطور میگین متوقف شده ؟!!

      6

      1
  9. امیر گفت:

    پویا جان پارک آبی هلیا تا آخر سال افتتاح میشه یا نه؟

    2

    1
  10. azizmohammadie گفت:

    سلام مهندس جان
    لطفا در مورد پروژه عظیم آیسان یک گزارش تهیه کنید
    متشکرم

    0

    1
  11. مجید گفت:

    پروژه بسیار زیبایی است به شرط اینکه رنگ نما از خاکستری به رنگ سفید عوض شه و تصویر شوفاژهای قدیم رو تو ذهن تداعی نکنه

    1

    1

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

افزودن شکلک

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNo