علی اصغر شعردوست :تغییر روز ملی شعر و ادب از سالگرد شهریار به روز فردوسی ظلم بزرگی در حق آذربایجان است/ مسئولین استانی باید جلوی این فاجعه را بگیرند

sher
رئیس خانه موزه شهریار با بیان اینکه هیچ شاعر به اندازه شهریار به این نظام و انقلاب خدمت نکرده است تغییر روز شعر و ادب از سالگرد درگذشت شهریار به روز فردوسی را فاجعه و ظلم بزرگی در حق آذربایجان دانست.

به گزارش تبریز مدرن به نقل از آناج طی روزهای گذشته خبری مبنی بر تغییر روز شعر ادب فارسی از روز درگذشت شهریار به فردوسی مطرح شد، علی اصغر شعر دوست با اشاره به اینکه هنوز خبری رسمی در این رابطه اعلام نشده است، اظهار داشت: هفته گذشته مصوبه‌ای از شورای عالی انقلاب فرهنگی منتشر شد که نشان می‌دهد روز فردوسی به عنوان روز شعر و ادب فارسی اعلام شده است.

وی ادامه داد: این مصوبه مقدمه‌ای برای تغییر روز شعر ادب فارسی از سالروز درگذشت شهریار به روز فردوسی است، زیرا امکان ندارد در طول یک سال دو روز به عنوان روز شعر و ادب فارسی عنوان شود.

رئیس خانه موزه شهریار، تصریح کرد: تا جایی که اطلاع دارم علیرغم اینکه مقرر شده بود نامه‌ای به رئیس جمهور نوشته شود ولی تا به این لحظه اقدام مهمی برای جلوگیری از این تغییر صورت نگرفته است.

وی ضمن محکومیت این اقدام شورای عالی انقلاب فرهنگی، ابراز داشت: اگر غرض ورزی در این کار نباشد حداقل این است که کج‌فهمی و بی‌خردی صورت گرفته است.

شعردوست با بیان اینکه این تغییر توسط وزیر ارشاد نیز تأیید شده است، افزود: همزمان با روز فردوسی، آقای جنتی این پیشنهاد را امضا کرده‌اند همچنین مسئولین شهر مشهد در این رابطه از من درخواست کرده اند که مخالفت نکنم.

وی خاطر نشان کرد: سال ۷۸ پس از تلاش‌های فراوان سالروز درگذشت شهریار به نام روز شعر و ادب نام گذاری شد که در همان روزها نیز برخی نمایندگان مجلس و برخی مسئولین دیگر استان‌ها با این اقدام مخالفت داشتند، اما با مقاومت ما مواجه شدند.

معاصر و انقلابی بودن مشخصه ی شاخص استاد شهریار

نماینده اسبق مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: شُعرایی همچون سعدی ،حافظ و فردوسی مختص دوره ما نیستند و ما اگر بخواهیم بعد از انقلاب کسی را پیدا کنیم که نسبت به انقلاب، دین ،تشیع و شهدا موضع داشته باشد باید شهریار را انتخاب کنیم.

افتخار رهبری به اینکه روز شعر به نام استاد شهریار است

وی با اشاره به تأیید سالگرد درگذشت شهریار به عنوان روز شعر و ادب توسط رهبر معظم انقلاب، گفت: ایشان در سخنرانی های خود نیز اعلام کرده اند که افتخار می کنیم که روز شعر و ادب ما همزمان با سالگرد درگذشت شهریار است.

شعردوست اظهار داشت: برخی افراد در شهر مشهد بدون اینکه پشتوانه و عواقب این کار را به وزیر ارشاد بگویند از عوام بودن آقای جنتی استفاده کرده و این طرح را مطرح کرده اند.

وی با اشاره به احتمال سو استفاده برخی مخالفان نظام ، متذکر شد: باید این جریان به دست افراد انقلابی اداره و جلوی این اقدام گرفته شود تا مبادا برخی ضد انقلاب از این جریان سو استفاده کنند.

مسئولین استانی نگذارند این افتخار از آذربایجان گرفته شود

سفیر سابق ایران در تاجیکستان بیان کرد: این جریان را با آقای استاندار، شهردار و برخی نمایندگان نیز در میان گذاشته‌ام زیرا این نام‌گذاری افتخاری برای آذربایجان بود و نباید چیزی از این افتخار کاسته شود.

وی اقدام مسئولین استانی را برای جلوگیری از این تغییر خواستار شد و گفت: با وجود روز شعر ادب فارسی در تقویم جمهوری اسلامی ایران این مصوبه اشتباه است زیرا امکان ندارد در یک سال دو روز به عنوان روز شعر ادب معرفی شود.

هیچ شاعری به اندازه شهریار به انقلاب خدمت نکرده است

شعر دوست تاکید کرد: اگر این مصوبه مقدمه ای باشد بر تغییر روز شعر و ادب از سالگرد شهریار به روز فردوسی، واقعا فاجعه است و باید مسئولین موضع گیری کنند و حذف این مناسبت بعد از ۱۸ سال ظلم در حق آذربایجان است، هیچ شاعری به اندازه شهریار به این نظام و انقلاب خدمت نکرده است.

15
6

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

۲۸ پاسخ

  1. ali گفت:

    ما فارسی رو میخوایم چیکار ؟؟؟؟مگه زبان ما فارسیه که به تغییر روز شعر فارسی اهمیت بدیم؟

    46

    12
  2. رضا 88 گفت:

    آقا پویا به نمایندگان فراکسیون تورک پیشنهاد بدهید نباید روز رسمی شهریار از تقویم حذف بشود نمایندگان مشهد تورک و فارس شروع کردند ما هم پیشنهاد میدهیم به عنوان روز رسمی نام شهریار باید در تقویم بماند آنها تلاش میکنند شهریار حذف کنند این روز را بنام روز شعر و زبان و ادب تورکی در تقویم رسمی ثبت بشود، آقا پویا نگذارید نام شهریار حذف شود

    29

    8
  3. مهدی گفت:

    اتفاقاً به نظر من خوب میشه. چون روز ۲۷ شهریور مصادف با سالروز درگذشت استاد شهریار رو می توانند بعنوان روز شعر و ادب ترکی نامگذاری کنند.

    39

    5
  4. بابک گفت:

    تورک ه تورک یولداشدی.باشقاسی یالاندی

    30

    5
  5. Hadi گفت:

    ببینید یه عده فارس چقدر حسود و بدبخت و تنگ نظر هستن که به یه شاعر فقید حسادت میکنن !!!!!؟؟؟؟؟
    اصلا فردوسی کی بوده ؟؟؟؟؟؟ یکی که اومده یه داستان تخیلی و وهم آلود نوشته و ایرانو به مسخره گرفته ……!!!!!
    نوشته تیری که آرش انداخت چندین روز در حرکت بود !!!!!!
    آخه کدوم آدم ……. میاد با تیر مرز تعیین میکنه ؟؟؟؟/
    اصلا از کجا معلوم فردوسی وجود داشته و اینها و شعرها تخیلی و دروغ نیستند ؟؟؟؟؟؟

    41

    24
    • ناشناس گفت:

      فردوسی؟ همونیه که وقتی که زبان رسمی کشور میخواست بشه مغولی ۳۰ هزار بیت سرود ،بدون استفاده از کلامی بغیر از فارسی.
      هدف فردوسی از سرودن شاهنامه،صرفا حفظ زبان فارسی بود، در اون فضای خفقان آلودی که مجازات سختی در انتظار نویسندگان و مکالمه کنندگانی بود که به زبان پارسی مینوشتند و میگفتند. اگر زبان رسمی کشورت حد اقل یکی از زبان های رایج مملکت خودت هست، وجود بزرگمردان پارسیگوی همچون فردوسی بوده است.

      16

      27
      • ناشناس گفت:

        آخه خوله ما هر چی می کشیم از رسمی بودن زبان رسمی شماس کدوم کشور کدوم زبان ما ترکیم بدبخت نیازیم نداریم زور بزنیم مطرح شه ذاتا مطرح هس بالای ۷۰۰ میلیون متکلم کننده داره دومین زبان کامل دنیاس بین المللیم هس .خودتو به ما قاطی نکن آفرین

        11

        1
    • مهرداد گفت:

      واقعا متاستفم برات
      تو دو کلمه از شعر و ادب نمیدونی ، شاعر به اون بزرگی با نظرات چهار تا ادم جاهل و عقده ای مثل شما از بزرگیش کم نمیشه

      9

      20
  6. Mammad گفت:

    کاش این پا فشاری در مورد زبان مادری شهریار هم بود که تو تقویم ملی جایی بگیره

    31

    8
  7. بیر تبریزلی گفت:

    واضح و مبرهن است که ادب فارسی به خیلی از ادیبان غیر فارس زبانان وام دار است. در این میان آذربایجان و تورکان شاعران چند زبان گوناگونی داشته است که خیلی از انها در فارسی و عربی ستاره هستند. اما افتخار برای آذربایجان زمانی خواهد بود که شهریار و نسیمی شاعران روز ملی ادبیات تورکی در آذربایجان و ایران باشند. آقای دکتر برای تحقق این امر تلاش کنید.
    ضمنا جایی که حافظ و سعدی هست فردوسی با ان اشعار نژاد پرستانه نمی تواند نماینده خوبی برای ادب فارسی باشد. هر چند صلاح مملکت خویش خوسروان دانند.

    31

    12
  8. شاهین گفت:

    اتفاقا”همین کارهای دکتر شعر دوست هست که هیچ وقت از زمان نمایندگی مجلس به بعد،سمت بزرگی به ایشان نداده اند.درود بر شرف و غیرت دکتر که با پول قابل خرید و فروش نیست.
    هیچ وقت یادم نمیره حدود ده سال پیش در شبکه دو رسانه میلی،برنامه ای جهت بررسی و مقایسه سطح کیفیت شعر نو استادشهریار با نیما یوشیج گذاشته بودند و کارشناس فارس زبان طبقه روال همیشگی اشان سرتق بازی درمی آورد و به واضح گفت:نیما یوشیج از شهریار بهتر بوده، ولی دکتر شعر دوست با اسناد و مدارک و شعرهایی که آورده بود چنان ایشان را کوبید که تا آخر برنامه روی صندلی خود یخ زد و اصلا”حرفی نزد و تبدیل به مجری شد به جای کارشناس .من از آن زمان به بعد دکتر شعر دوست رو به در سطح برنامه های میلی ندیده ام.

    8

    6
  9. امید گفت:

    کاملا طبیعی است که وقتی یک شاعر ترک زبان بزرگترین شاعر معاصر ادب فارسی باشد کل هویت و استقلال زبان فارسی دچار بحران بشه. به همین خاطر نمی شه بهشون خرده گرفت اگه بخوان این روز را عوض کنند

    13

    7
    • ناشناس گفت:

      یادتون نره که شهریار بخاطر شعرهای فارسیش بزرگ شده.

      7

      11
      • ناشناس گفت:

        بین شماها بله ولی در دنیا شهریارو به اسم اشعار ترکیش میشناسند که منظومه حیدر بابایه سلام به ۳۰ زبان زنده دنیا ترجمه شده. دلم به حال شماها میسوزه که ترکی نمیفهمین تا بدونین شهریار چی سروده

        3

        0
  10. محمد گفت:

    بهتر ، چرا که این روز با نام روز شعر وادب فارسی ثبت شده حالا اگه ملی بود یه چیزی

    5

    1
  11. elay گفت:

    چه بهتر ۲۷ شهریور باید روز ملی شعر ترکی باشه مگه ما کم شعرو شاعر داریم؟

    10

    5
  12. Haray گفت:

    خیلی خوب شد شهریار رو با شعر های ترکی میشناسن بهتر اون روز رو تو تقویم روز زبان و ادبیات ترکی نامگذاری کنن برای من که اصلا مهم نیست روز زبان فارسی به اسم کی و چه روزی باشه

    15

    3
  13. وحید گفت:

    سلام
    در اولین تصویری که قرار دادید ۲۷ شهریور به اشتباه نوشته شده۲۷ شهوریور. اگه پوستر همایشی هست لطفا اطلاع بدید اصلاح کنن

    1

    0
  14. آذربایجانلی گفت:

    با سلام.
    روز شعر و ادب فارسی رو تو همون روز تولد فردوسی و یا هر کی میخوان بزارن…روز تولد شهریار رو هم بزارن گرامیداشت زبان، فرهنگ، شعر و ادب ترکی …والله ما راضی هستیم..حاضریم پول هم بدیم عوض کنن.
    با تشکر..

    8

    1
  15. امین گفت:

    فلک یک چند ایران را اسیر تورک و تازی کرد
    در ایران خوان یغما دید و تازی تُرکتازی کرد
    گدایی بود و با تاج شهان یک چند بازی کرد
    فلک این شیرگیر اهو ، شکار گرگ و تازی کرد
    “وطن‌خواهی” در ایران‌ خانمان‌ بردوش‌ شد چندی
    بجز در سینه‌ها آتشکده ‌خاموش‌ شد چندی
    بدان‌ با جان‌ پاک‌ موبدان ‌ آزارها کردند
    سر گردن ‌فرازان‌ را فراز دارها کردند
    که‌ تا احرار در کار آمدند و کارها کردند
    به‌ شمشیر و قلم با دشمنان‌ پیکارها کردند
    نخستین‌ فتح‌ و فیروزی نصیب‌ آل‌ سامان‌ شد
    بدور آل‌ سامان‌ کار این‌ کشور به‌ سامان‌ شد
    گه ان شد که ایرانی سبک خواند گران جانی
    به‌یاد آرد زبان‌ و رسم‌ و آیین‌ نیاکانی
    دگر ره‌ مادر ایران‌ ز نسل‌ پاک‌ ایرانی
    مثال‌ رودکی زایید و اسماعیل‌ سامانی
    پدید آمد یکی فرزند فردوسی توسی نام
    سترون‌ از نظیر آوردن‌ وی مادر ایام
    ‌چو دید آمیخته‌ خون عجم با لوث‌ اهریمن
    به‌جای خوی افرشته‌ عیان‌ آیین‌ اهریمن
    ‌نژادی خواست‌ نوسازد ز بیم‌ انحطاط‌ ایمن‌
    سلحشور و هنرآموز و پاک‌ آیین‌ و رویین‌تن
    ‌پی افکند از سخن‌ کاخی ز قصر آسمان‌ برتر
    در آن‌ جام‌ جم‌ و آیینه‌ دارا و اسکندر
    به‌گاه‌ نیش‌، کلک‌ آتش‌ آلودش‌ همه‌ خنجر
    به‌گاه‌ نوش‌، نظم‌ شهد آمیزش‌ همه‌ شکر
    چو از شهنامه‌ ، فردوسی چو رعدی درخروش‌ آمد
    به‌ تن‌ ایرانیان‌ را خون ملیت به‌جوش‌ آمد
    زبان پارسی گویا شد و تازی خموش‌ آمد
    ز کنج‌ خلوت‌ دل‌ اهرمن‌ رفت‌ و سروش‌ آمد
    به‌ میدان‌ دلیری تاختی بوالفارسی کردی
    کسی با بیکسان‌ در روزگار ناکسی کردی
    چه‌ زحمت‌ها به‌ جان‌ هموار در آن‌ سال‌ سی کردی
    به‌ قول‌ خویشتن‌ زنده‌ عجم‌ زان‌ پارسی کردی
    عجم‌ تا زنده‌ باشد نام‌ تو ورد زبان‌ دارد
    به‌ جان‌ منت‌پذیر توست‌ این جان‌ تا که‌ جان‌ دارد
    « استاد محمد حسین شهریار تبریزی »

    1

    2
  16. مطلب خوبی بود! ممنون

    0

    1
  17. با سلام و احترام به همهٰ نظرات مخالف و موافق
    واکنش هاى متعدد در مورد این مصاحبه حاکى از این است که موضوع براى خوانندگان محترم حائز اهمیت است. از آنجاییکه توضیح در بارهٰ این موضوع جایگاهى وسیع تَر را مى طلبد، امیدوارم طى مصاحبه یا مقاله اى به یکایک نظرات آرائه شده بپردازم، اما به عنوان طراح و به تصویب رسانندهٰ این روز از عزیزانى که براى جلوگیرى از حذف آن تلاش کردند،صمیمانه سپاسگزارم. استاد شهریار را شاعر ملى ایران مى دانم ، و نامگذارى روز شعر و ادب فارسى ، یعنى زبان ملى و رسمى ایران بنام استاد شهریار را هم افتخاری براى آذربایجان و تبریز مى دانم. به همه سروده هاى استاد شهریار أعم از فارسى و ترکى احترام مى گذارم. متولد تبریز هستم، زبان مادرى ام ترکى است و معتقدم باید به زبان ترکى بهاى بیشترى داده شود. این مهم را در راستاى وحدت ملى و امنیت کشورمان مى دانم و البته هرگونه وابستگى به بیگانگان را در این راستا مردود مى دانم.
    امیدوارم در این راستا گفتگوى مفصله داشته باشم، اما عجالتاً در وبسایت من چند گفتگو و مقاله که در این زمینه داشته ام وجود دارد که عزیزان علاقمند مى توانند به آنها مراجعه فرمایند.
    با احترام ، على اصغر شعردوست ١٣٩۵/٩/١۶- تهران

    3

    0
  18. شهریار یک منظومه است
    گفت وگو با علی اصغر شعردوست
    با علی اصغر شعردوست در یکی از بعدازظهرهای گرم تابستانی و در دفتر کارش در خیابان وزرا گفت وگو کردیم. شعردوست که دلیل اصلی انتخاب روز ملی شعر ایران به نام «شهریار» بود، طی چند سال گذشته مخاطب آرا و نظرهای موافق و مخالف در این باب بوده است. همین قضیه باعث شد تا در این گفت وگو از او بخواهیم دلایل و چگونگی نامگذاری روز ملی شعر به نام شهریار را روایت کند. میان من و شعردوست فاصله یک میز است، میزی که انتهایش به دیواری ختم می شود که تصویر قاب شده ای از شهریار بر آن میخکوب شده است.

    از علی اصغر شعردوست درباره خودش و فعالیت هایش می پرسم. او که در طول چهل و چهار سال عمرش سوابق و پست های مختلفی داشته این چنین می گوید: «به سال ۱۳۴۱ در تبریز به دنیا آمدم. در خانواده مذهبی و نسبتا مشهور تحصیلاتم را تا مقطع لیسانس در دانشگاه های تهران و تبریز طی کردم. در رشته ادبیات تطبیقی دکترا گرفتم. از آغاز فعالیت های اداری ام باید به مسئولیت رادیوی تبریز در سال ۱۳۵۸ و بعد مسئولیت شبکه سراسری رادیو تهران و مدیریت حوزه های مختلف صداوسیما اشاره کنم. در مدیریت های مختلف وزارت ارشاد حضور داشته ام. چندین سال مدیر انتشارات بین المللی الهدی بودم که تاسیس مراکز نشر ایران در آسیای مرکزی، قفقاز و انتشار صدها عنوان کتاب در حوزه تفکر اسلامی و ایرانی محصول آن دوره است. همچنین دبیر شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی و سپس مدیرعامل انتشارات سروش بودم. در حوزه مطبوعات فعالیت هایی داشته ام مانند کمک به تاسیس روزنامه جام جم و نشریاتی مانند سروش بانوان و اندیشه و مدیر مسئولی و سردبیری هفته نامه سهند موسسه اطلاعات. در داخل کشور، به عنوان ناشر برگزیده، خادم نشر و عناوینی اینچنین برگزیده شده ام. عضو آکادمی علوم چند کشور از کشورهای پیرامون هستم. همچنین در اتحادیه نویسندگان کشورهای تاجیکستان، آذربایجان، روسیه و قزاقستان هم عضو هستم. در دوره ششم مجلس شورای اسلامی نماینده مردم تبریز و مخبر کمیسیون فرهنگی و عضو شورای عالی پژوهشی مرکز پژوهش های مجلس بوده ام. از دیگر فعالیت هایم باید عضویت هیات امنای بنیاد ایران شناسی از آغاز عضویت هیات امنای کتابخانه های عمومی کشور و… اشاره کنم». شعردوست که خارج از فعالیت های اداری فراوانی که در تمام این سال ها درگیر آن بوده و هست آثاری را نیز در حوزه های مختلف فرهنگی تالیف کرده است.
    از این آثار می پرسم و او اشاره می کند: «تالیفاتی دارم که در خارج نیز چاپ شده و برخی در خارج به عنوان کتاب های برگزیده شناخته شده اند. مثلا کتاب «چشم انداز شعر امروز تاجیکستان» که در آن کشور به عنوان کتاب سال انتخاب شد یا کتاب هایی مانند چشمه خورشید، یادگار روزگار، مجلس نشین قدس و کارهایی دیگر.»
    شعردوست که هم اکنون مشاور فرهنگی وزیر امور خارجه و همچنین دبیر شورای عالی ایرانیان خارج از کشور است طراح اصلی انتخاب روز وفات شهریار به عنوان روز ملی شعر بود. او هم به عنوان پیشنهاد دهنده و هم تصویب کننده این طرح ضرورت این انتخاب و چگونگی و دلیل اش را این طور روایت می کند: «من بله، طراح این موضوع بودم. دلیل این که اصلا چرا ما یک روز به نام روز شعر و ادب لازم داریم چند جنبه دارد. اول این که در تقویم کشور ما برای بسیاری از مناسبت های مهم روزهایی وجود دارد. در حوزه فرهنگ هم برای مقوله های مختلف فرهنگی، روزهایی در تقویم وجود دارد. مثلا ما در سال چند نوبت از کتاب و کتابخوانی، کتاب نویسی و… تجلیل می کنیم. درباره تئاتر و سینما حداقل دو فستیوال سالانه داریم. موسیقی هم همین طور. اما شعر که یکی از ارکان و عناصر تشکیل دهنده تاریخ ماست چه شاید عالی ترین و ناب ترین صورت هنری است که در کلام مجال بروز پیدا می کند و کمتر ملتی را در جهان پیدا می کنیم که این همه به شعر پرداخته باشد. منزلت شعر نزد ما ایرانیان بدان پایه است که «به رغم ساختار وهمی شعر» ارزشمندترین مفاهیم دینی، هنری و تاریخی ما همواره به صورت شعر بوده است. ما در همه ادوار تاریخ با شعر نوشت و خواند داشته ایم. جالب توجه این که با وجود این همه قرابت و موانست با شعر کمتر به بحث و تفسیر و تبیین ماهیت آن پرداخته ایم. گویی از فرط روشنی بوده که از نگاه ما دور مانده است. در تقویم ما روزی به نام شعر و ادب وجود نداشت. شما در سال های پیش و پس از انقلاب، هیچ وقت ندیدید که مثلا شاعر نمونه انتخاب بشود، شعر نمونه انتخاب بشود. روز شعری باشد و… این در حالی است که علاوه بر ضرورت هایی که به دلیل پیشینه، احساس می شود در بعضی کشورها که سابقه و قوام شعری ما را هم ندارند، روزی به این نام وجود دارد. از شعردوست در باب چگونگی طی مراحل و شکل گیری این جریان می پرسیم و این که جریان اصلا از کجا آغاز شد. او می گوید: «در دوران نمایندگی در مجلس بود که احساس کردم علاوه بر ضرورت ها ظرفیتی وجود دارد که این پیشنهاد را مطرح کنم و روزی را به نام روز بزرگداشت شعر و ادب ایران در تقویم بگنجانم. اما این روز چه روزی باید باشد البته در همین مرحله هم منتقدینی داشتم که چرا یک ترک زبان می خواهد درباره شعر و ادب فارسی پیشنهاد مطرح کند… در میان مناسبت هایی که به دنبال آنها بودیم، در جست وجوی روزی بودیم که ترجیحا باید با شعر و ادب نسبتی می داشت. یعنی روزی که می خواهیم از شعر و ادب تجلیل کنیم. روزی باشد که همگاه با موضوعیتی متناسب با شعر و ادب باشد.پس به صورت طبیعی دنبال مشاهیر رفتیم.»
    یکی از بحث هایی که آن روزها مطرح شد این بود که چرا برای این روز، روز تولد یا مرگ بزرگان شعر کلاسیک ایران در نظر گرفته نشد. شعردوست در این باره می گوید: «با ارزیابی ای که کردم، دیدم برای بزرگان شعر و ادب کلاسیک و حتی مشاهیر فلسفه و طب در تقویم ما روزهایی وجود دارد. برای فردوسی ۳۵ اردیبهشت، برای خیام ۲۸ اردیبهشت، برای حافظ ۲۵ مهر، برای مولوی ۳۰ مهر، برای عطار، برای شیخ بهایی و… در ضمن دوست داشتم شخص یا روزی که برای بزرگداشت شعر و ادب انتخاب می شود، نسبتی هم با دوران خود ما داشته باشد. در بین معاصرین بی هیچ حب خاصی نسبت به شهریار که در آستانش بوده ام، در حضورش زیسته ام، نفس کشیده ام و در اینجا به روان بلندش درود می فرستم صادقانه عرض کنم به پژوهش جامعی دست زدیم که بین معاصرین چه کسی می تواند به این نام و به این مناسبت انتخاب شود. بی هیچ تردیدی تفوق شهریار بین شاعران هم دورانش معلوم و ما را به این انتخاب رساند.» از شعر دوست درباره معیارهایی که شهریار را شایسته مبدا قرار گرفتن برای روز ملی شعر ایران قرار می دهد، می پرسیم او می گوید: «چرا شهریار در تاریخ ادبیات هر سرزمینی در هر عصر و دورانی نوابغی وجود دارند که تعدادشان انگشت شمار است. در تاریخ ما چهره هایی چون فردوسی، حافظ، سعدی، نظامی، خاقانی، مولوی، صائب و… در حکم ارکان شعری ما هستند. اما عرض کردم چون استاد شهریار سرآمد معاصران بود پیشنهاد کردم. این آدم تکرار نمی شود. به گواهی بسیاری از متخصصان و استادان برجسته، منتقدان و حتی ذوق عمومی کشور ما، او درخشان ترین چهره معاصر شعر ایران است. شهریار در جایگاهی است که شاید رقبای او هم تفوق اش را پذیرفته اند. بی گمان اقبال شهریار در طول عمر پربرکتش برای همه کس معلوم بوده. دلیل این است که ما در مورد شهریار، نه یک شاعر بلکه چند شاعر را در کنار هم می بینیم. اول اینکه او یکی از بزرگ ترین شاعرانی است که پاسدار سنت های ادبی این سرزمین اند. الفت او به حافظ و سعدی و مولوی در تکوین شخصیتش بسیار نقش داشت و به این دلیل او در قالب های شعر سنتی آثار بسیار بلندی دارد. آثارش در هر قالبی هم از نظر قوت و کیفیت هم از نظر کمیت درخور توجه اند. از طرفی دیگر او با استقبال از آثار حافظ، تبحر خود را در هماوردی با ارکان شعر فارسی به نمایش گذاشته و از سوی دیگر تنها به انتقال آن تجارب اکتفا نکرده بلکه در جریان تداوم سنت های ادبی، یکسری نگرش های نویی هم دارد.» درباره این نوآوری می پرسیم و اینکه کجای کار شهریار باعث می شود ما او را نوآور بدانیم. شعردوست می گوید: «شهریار را باید به عنوان مبدع غزل نو در شعر ایران شناخت. در واقع مجموعه ای به نام مکتب شهریار از مجموعه این سروده ها به وجود آمده است. پس از دوره بازگشت و مشروطیت، شهریار احیاگر غزلی است که در آن دوران در عصر فترتش به سر می برده. ما مناسبت های مختلف داریم که خود شهریار این را عنوان می کند. آثارش هم در این موضوع بسیار زیبا است.
    مثل غزل: از تو بگذشتم و بگذاشتمت بادگران رفتم از کوی تو لیکن عقب سر نگران ما گذشتیم و گذشت آن چه تو با ما کردی تو بمان و دگران وای به حال دگران … در هر حال ما با شاعری روبه رو هستیم که مکتب شهریار را آفریده مثل شعر دو مرغ بهشتی. یا نوع کارهایی که شهریار به نیما نوشته و سروده های نیما برای او آثاری مانند دو مرغ بهشتی، هذیان دل و مومیایی باز تفوق خاصی به شهریار داده است.» درباره نیما می پرسیم و اینکه آیا روابط دوستانه شهریار و نیما و برخی تاییدها در انتخاب این روز بی تاثیر نبوده است شعردوست توضیح می دهد:«این دو با هم گفت و شنود شعری داشتند و نوعی هم اندیشی احساسی و عاطفی بین شان وجود دارد.
    نیما در جایی می گوید: «رازیست که آن نگار می داند چیست رنجی ست که روزگار می داند چیست آنی که چو غنچه در گلو خونم از اوست من می دانم و شهریار می داند چیست… شهریار هم جواب داده که: نیما غم دل گوکه غریبانه بگوییم سر پیش هم آریم و دو دیوانه بگرییم… استاد مرحوم شریعتی هم در کتاب کویر می گوید: کیست که بگوید ماه در کویر کبود و بی کرانه آسمان تنها نیست، در انبوه هزاران ستاره ای که او را همواره در میان گرفته اند و همیشه در پی اش روانه اند، غریب نیست، کو آشنای ماه، کو خویشاوند ماه. چقدر این شعر شهریار خطاب به نیما هیجان دارد. نیما غم دل گو که غریبانه بگوییم… این هم یکی دیگر از وجوه امتیاز شهریار که بزرگانی مثل نیما، صادق هدایت، آل احمد، اعتصامی و… راجع به آفرینش ادبی او همواره با نوعی تواضع یاد می کردند. شاید برای خوانندگان جالب باشد که بدانند برای اولین دیوان شهریار منتشر شده به سال ۱۳۱۰ ملک الشعرای بهار، سعید نفیسی، و پژمان بختیاری مقدمه نوشته اند. مثلا ملک الشعرا نوشت که: «در آسمان ادب ایران شهریار نه یک ستاره که یک منظومه است. این تعبیر در ۲۵سالگی شهریار عنوان شده است.» «شعردوست» اشاره ای به برخی منتقدان می کند که ترک زبان بودن شهریار را دلیل مناسبی برای گزینش او نمی دانند، در حالی که می دانیم، شهریار قسمت عمده ای از اشعارش را به فارسی سروده و در ضمن همان طور که همه می دانند شهریار یکی از ارکان شعرترکی به حساب می آ ید. با این حساب به نظر شعردوست قضیه این طور است: «یک بخش از وجوه امتیاز شهریار که مرا در این گزینش مصمم تر کرد، همین بود که او ترک ز بان است. البته انتقاد بسیاری به این قضیه وارد شد ولی این امتیاز او است که شهریار ترک زبان که یکی از عناصر مقدم شعر ترکی دوران ما است یکی از حلقه های بزرگ ایرانیت هم به شمار می آ ید. شهریار شاید کمتر از ۳ هزار بیت شعر ترکی دارد که البته از نظر کیفی گشاینده مشی و روشی ویژه اند که در جای خود می توان درباره شان بحث کرد اما در مقابل ۳۰ هزار بیت شعر فارسی دارد. البته شعر ترکی شهریار صرف نظر از کمیت آن باعث حیات زبان ترکی در دوران ممنوعیت زبان و در عصر ستم شاهی بوده است. او به رغم همه تلاش هایی که از گذشته برای مصادره شهریار وجود داشت که شعر آذری و آذربایجانی بودن استاد را به عنوان یک عامل جدایی طلبانه عنوان کنند او در کنار صیانت از زبان مادری این توطئه ها را به خوبی دریافته و پاسخ های درخوری به آنها داد. شهریار همواره گفته: ایران، اسلام، تشیع و زبان ترکی آذری که زبان مادری ما هست. سروده های فراوانی در این باب از استاد وجود دارد در جایی می گوید: ترکی ما بس عزیز است و زبان مادری لیک اگر ایران نگوید، لال باد از وی زبان… این وجه امتیاز بزرگ شهریار بوده که در قوام ایرانیت و یکپارچگی آن می کوشد. شهریار ترک زبان خالق حیدربابا منظومه باشکوه سهندیه شاعری است که نه تنها در آذربایجان و ایران بلکه در کشورهای پیرامون هم آوازه اش پیچیده است. ایران و ایرانیت و عشق به آن هم یکی از وجوه امتیازی بود که ما را به این انتخاب تشویق کرد.» از شعردوست می پرسیم که آیا نوع زندگی اجتماعی شهریار هم در آرای او و همفکرانش تاثیر داشته است. او پاسخ می دهد: «این ویژگی مهمی است. استاد دهه آخر از سال ۵۷ تا ۶۷ عمرش را به عنوان دهه جهاد قلمی عنوان کرده. همواره با مردم زیسته، در لحظات و آنات آنها بوده. با اشک آنها اشک ریخته، با شادی شان شادی کرده و در واقع به عنوان یک شاعر همیشه در صحنه بوده است. او خودش را به عنوان شاعری مردمی بی آنکه نیازی به آن داشته باشد جاودان کرده است.
    او در جایگاهی بود که به مدح کسی نیاز نداشت چرا که او در سال ۱۳۱۰ از سوی ملک الشعرای بهار در آسمان شعر ایران به عنوان نه یک ستاره بلکه یک منظومه خطاب شده است. من در تاریخی که این مناسبت را پیشنهاد کردم، اقبال عمومی او را بیرون از مرز شعر شهریار نیز تفحص کردم. در آن زمان چاپ یازدهم اشعارش به زبان روسی، بیست و هشتم به زبان آذربایجانی در باکو، دهم در ترکیه، بیست و هشتم در تاجیکستان انجام شده بود. دیدم که اگر هر چاپ فقط ۱۰ هزار نسخه هم باشد درحالی که در جمهوری های شوروی سابق کتاب کمتر از ۱۰۰ هزار نسخه تیراژ نداشت در خارج از کشور، شهریار حداقل یک میلیون خواننده دارد. در بین شاعران این عصر و حتی پیش از آن کدام شاعر ایرانی با این اقبال در خارج از کشور مواجه شده است البته باید حساب فردوسی، حافظ و سعدی را جدا کرد این دلیل مهمی بود. او در حیات ده ساله اش بعد از انقلاب که بسیاری از شاعران یکی دو شعری برای رفع تکلیف سرودند بی آنکه کسی از او بخواهد با سروده: تو اگر سروی که چون سر بکنی سرها بیارایی، به مناسبت ورود امامره به ایران، همراهی با مردم و انقلاب اسلامی را آغاز می کند و تا روزی که توان داشته ادامه می دهد. استاد در شرایطی انقلاب را همراهی می کرد که بعضی اوقات هجوش می کردند و سنگ به خانه اش پرتاب می کردند. اما او مستقیم و استوار ایستاده بود و همراهی با کاروان هایی که به جبهه های جنگ می رفتند را وظیفه خود می دانست. حتی اجازه نمی داد از او تجلیل کنند می گفت: وظیفه ام را انجام داده ام. در مناسبت ۸۰ سالگی استاد وقتی به اصرار از استاد خواستند، گفتند این تجلیل از شهریار نیست و تجلیل از شعر و ادب است، قبول کرد و چکامه معروف تجلیل تحمیلی را سرود.
    به هر حال اینها بخشی از دلایل ما بوده است و احتمالا با این عرایض خوانندگان شما و منتقدان بی غرض مجاب شوند که ما نه به گذشتگان بی احترامی کردیم و نه به اساتید و بزرگان آسمان شعر و ادب.» سئوال دیگر این است که روند کاری این فعالیت از کی شروع شد، چطور تصویب شد و آیا هیاتی در صدر این کار بوده است شعردوست می گوید: «من این طرح را در سال ۱۳۷۹ طی نامه ای برای رئیس جمهور محترم وقت جناب آقای خاتمی نوشتم. بخشی از نامه این است که: جناب آقای رئیس جمهور، مستحضرید بی شک می توان استاد سیدمحمدحسین شهریار را از شاعران بزرگ ایران زمین در دهه های اخیر نامید. جامعیت و ممتاز بودن استاد شهریار در حوزه های مختلف شعر اعم از فارسی و ترکی آذری، فضایل اخلاقی و یک دهه حیات پرنشاط همراه با انقلاب اسلامی که استاد از آن به عنوان جهاد قلمی یاد کرده است و همچنین شهرت فراوان وی به عنوان محبوب ترین شاعر کشور در نظرخواهی های متعدد پیش و پس از انقلاب اسلامی و اشتهار ایشان در کشورهای پیرامون، ضروری می نماید که نام استاد شهریار و به این طریق شعر، به عنوان یک نوع ادبی که مردمان ایران زمین در جهان به آن اشتهار دارند، همه ساله گرامی داشته شود. به دلایل مذکور و ضرورت های فراوانی که جناب عالی و اعضای محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی و فرهنگ عمومی بر آن وقوف کامل دارید، پیشنهاد می کنم روز ۲۷ شهریورماه که همزمان با وفات استاد فرزانه روانشاد است به عنوان روز ملی شعر و روز بزرگداشت استاد شهریار در کشور نامگذاری شود. طبعا این اقدام علاوه بر تکریم از شخصیت جهانی شهریار ملک سخن که در همه کشورهای پیرامون و سال گذشته در مقر یونسکو گرامی داشته شد، بزرگداشت علم و فضیلت و هنر و آفرینش های هنری و رونق شعر در کشور خواهد شد… به دنبال این نامه آقای رئیس جمهور آن را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع دادند. این شورا پس از بحث و بررسی اولیه به شورای فرهنگ عمومی که در حقیقت کمیته تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی تلقی می شد ارجاع کرد. بعد از چند جلسه، موافقین و مخالفین در شورا حضور پیدا کردند و نظراتشان را ابراز کردند. نظر شورای عمومی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع شد حقیر را به عنوان طراح این موضوع و پیشنهاددهنده نه در همه جلسات که فقط در یک جلسه برای پاسخ به انتقادها دعوت کردند به هر حال، شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ای رسمی با ارائه گزارش شورای فرهنگ عمومی و استماع نظرات موافقین و مخالفین به این مناسبت رای داد. در واقع چیزی که ابلاغ شد مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بود که رئیس جمهور به عنوان رئیس آن را ابلاغ فرمودند. اما درباره مشورت هم بله من با افرادی صحبت کردم. ولی اینکه در نقدها فراوان بود که من باید این طرح را به جاهایی ارسال می کردم و بررسی می شد، نه این وظیفه من نبود. من طراح بودم، هر کسی هم می تواند هر طرحی بدهد اما جایی که مصوب طرح او است، موظف است که از کارشناس استفاده کند و در این موضوع هم از کارشناسی زبده و حتی شهریار شناسان و شهریار ستیزان معروف هم دعوت کرده و نظرشان را شنید.» از شعر دوست می خواهیم اگر می شود نام های این گروه کارشناسی را عنوان کند. او می گوید: «ترجیح می دهم اسم از کسی نبرم اما از بعضی از افرادی که نقدهایشان در مطبوعات با اسم و رسم و حتی چاشنی کاریکاتور و طنز چاپ شده، می توانم نام ببرم. هرچند برخی از این افراد هم دوست ما هستند و هم از شاعران برجسته کشور. مثلا مرحوم منوچهر آتشی از افرادی بودند که با این قضیه مخالف بود. ایشان برخلاف برخی افراد که دلیل نمی آوردند، اقامه دلیل می کردند. مثلا او را به نوعی مقابل با فردوسی قلمداد می کردند که با وجود فردوسی چرا شهریار. ولی این بیراهه رفتن است که ما اصلا اینجا در عظمت فردوسی بحثی نداریم. یا مثلا یکی از همین دست اندرکاران شعر که در مطبوعات نیز نفوذی دارند و برخی مطبوعات بی توجه به محتوای فرمایشاتشان فقط به وزانت نامشان، مطالبشان را استفاده می کنند. ایشان از کتاب شاهنامه استاد امین ریاحی جملاتی برداشته اند و گفته اند که فردوسی با این عظمت کجا و شهریار کجا استدلال در مخالفت این گونه بود. حتی برخی که متعصبانه اظهار کرده بودند که شاعری که بیشتر سروده هایش ترکی است، نمی تواند شاعر ملی ایران باشد در حالی که به کمیت شاعر ترکی شهریار در مقابل فارسی اشاره کردم. به قول یکی از شاعران ارادتمند استاد اینجا دیگر به ترازوی عقل نیاز نیست با ترازوی بقالی هم می شود فهمید که شعر فارسی شهریار ده برابر شعر ترکی استاد از نظر کمی است. آن آدم هر قدر ادعای بزرگی بکند حتما حتی یک بار سروده های شهریار را نخوانده یا حتی دوره ای از دیوان او را در کتابخانه ندارد. متاسفانه بعضی حسادت ها باعث می شود برخی افراد به ظاهر معنون اظهاراتی بکنند که حتی نقل آن را در اینجا جایز نمی دانم.»

    مهدی یزدانی خرم

    روزنامه شرق ، شماره ۸۵۵ به تاریخ ۲۰/۶/۸۵، صفحه ۱۹ (ادبیات)

    لینک کوتاه به این مطلب:

    دفعات مطالعه این مطلب: ۶۲۱ بار

    2

    1
  19. محمد حسینی گفت:

    وقتی خود استاد شهریار فر دوسی را ستایش می‌کند. باید فهمید چه می‌گوید تعصب معنا ندارد. فردوسی زبان مشترک ایرانیان را که بدست اعراب منقرض ومتسوخ شده بود زنده کرد. انصاف داشته باشیم………….

    0

    3

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

افزودن شکلک

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNo