معرفی محله های قدیمی تبریز ؛محله چوستدوزان

محلات قدیمی با توجه به نوع معماری و قدمت تاریخی می تواند ظرفیت مهم و با ارزشی در بیان تاریخ هویت شهر و رونق گردشگری آن باشد.
محله چوستدوزان یا به گویش محلی مردم تبریز چوستدوزلار از محلات شمال غربی شهر است که از شمال به محله امیرخیز از جنوب به محله ورجی از مشرق به محله سنجران و از مغرب به مهرانرود محدود است.
در سال های اخیر با احداث خیابانی به آخر پل منجم و خیابان منجم و چایکنار و از یک طرف به خیابان استاد جعفری این محله از حالت بن بستی خارج شده است.
مرکز محله چوستدوزان “میدانی” نام دارد و دارای پنج مسجد بوده که معروفترین آن مسجد معجزلر است.
در روزگاران گذشته که محلات تبریز شبکه آبرسانی و لوله کشی آبیاری نداشته است و از آب قنات ها و کهریزها سیراب می شدند. آبشخور این محله از قنات آناخاتون و احمدپاشا بوده است. گوبا نام قنات از اسم احمد پاشا که یک نام ترکی عثمانی و از سرداران عثمانیان در ایام تصرف بود گرفته شده است و این عثمانیان در روزگار صفویان مدت های طولانی در تبریز ماندگار شدند (۱۹ بار جنگ ایران، عثمانی و تصرف تبریز) و چون این محله از طرفی از محلات حاشیه شمال غربی تبریز بوده و بهترین و مناسب ترین مکان برای احداث قرارگاه برای سپاه عثمانی در روزهای پرخطر بوده و از طرف دیگر اراضی زیاد این محله می توانست امکانات فراوانی را برای سپاهیان عثمانی فراهم نماید و سیاستمداران عثمانی بهتر می دانستند که پس از تصرف تبریز حتما گرفتار قهر و غضب و انتقام مردم تبریز خواهند شد به همان قراری که سپاهیان غارتگر و مهاجم روسیه، قرارگاه و قزاق خانه و سربازخانه خود را در جنوب تبریز در دامنه “یانیق داغ” ساخته بودند که به هنگام بروز خطر و قیام مردم بتوانند از مهلکه فرار کنند بنابر این عثمانیان برای راحتی و رفاه سپاهیان خود، قناتی به نام “احمد پاشا” احداث می نمایند.
نادر میرزا در کتاب تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز در مورد قنات احمد پاشا می نویسد:
این قنات، قناتی متوسط است و کوی چوست دوزان و مزارع و سواحل آجی چای را مشروب می نماید و آب آن چندان مطبوع نمی باشد.
ساکنان این محله دارای شغل کفشدوزی بودند که بهترین نوع کفش سبک، ساده و راحت از جنس چرم و مشین و شبیه دمپایی بندوار بوده که پاهای انسان خیلی راحت در آن جای می گرفت.
مردم محله چوستدوزان قبلا ساکن منطقه قراباغ قفقاز بودند که پس از انعقاد عهدنامه ترکمنچای، عده زیادی از آنها به تبریز آمده در این محله ساکن شده، کارگاه کفشدوزی دایر کردند که نوع و مدل این کفش در تبریز و ایران تا آن تاریخ مرسوم نبوده که آن را “چوست” گفتند.
چوست لغت روسی است که در قراباغ قفقاز در زبان مردم رایج شده، سپس آنها که از قراباغ به تبریز مهاجرت کردند نام این محله را بنا به موقعیت شغلی خود، چوستدوزان نامیدند. در تاریخ اولاد اطهار نام این محله به تلفظ ترکی آن “چوست دوزلو” آمده است.
در انتهای محله چوستدوزان، مسجدی است به نام “قالیچی لر” که راه مزبور به میدان منجم بود و اخیرا در جوار آن مسجد قدیمی، مسجدی احداث نمودند که بسیار مرتب و آباد است.

16
0

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

۳ پاسخ

  1. سامان گفت:

    بسیار زیبا و عالیست که متن های تاریخی در موردتاریخ پر افتخار جهانشهر تبریز می گذارید، شاعر هم درباره نبرد ایران و عثمانی گفته : رفتم چو به “سلطانیه” آن طُرفه چمن …….. دیدم دو هزار کشته بی گور و کفن ……… گفتم که بکشت این همه عثمانی را ………. باد سحر از “میانه” برخواست که من

    5

    0
  2. وحید گفت:

    با این که بیشتر عمرم در محله چوستدوزان سپری شده تا به الان نمی دانستم چوست یک لغت روسی است.
    آقا پویا نظرتون چیه انتهای محله چوستدوزان با مسیرگشائی وعقب کشی به خیابان حجتی و ۱۴متری سعدی وصل شود.یعنی از سمت میدان منجم واز طریق چوستدوزان مستقیم وارد خیابان حجتی و۱۴ متری سعدی و خیابان بهارشد.کلی بافت فرسوده محله چوستدوزان از بین میره .

    3

    0
  3. مجتبی گفت:

    خیلی هم عالی من بچه چوسدوزانم نمیدونستم

    0

    0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

افزودن شکلک

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNo