دریاچه اورمیه دوباره زنده خواهد شد ؟!

این روزها که در اواخر سال ۱۳۹۶ قرار داریم ، شاید نسلهای ما آذربایجانی ها بدترین حال دریاچه اورمیه را میبینیم!
دریاچه اورمیه امانت طبیعتی است که ما حافظ خوبی برای آن نبودیم.
خیلی عوامل باعث این وضعیت بحرانی دریاچه اورمیه شده است از میانگذر و سدها گرفته تا کشت و نوع درختان باغی و افزایش جمعیت و شرایط تغییر اقلیم و مدیریت آب و خیلی عوامل دیگر که دریاچه را در آستانه بحران قرار داده است.

آذربایجان
 


به گزارش تبریزمدرن ،شاید مهمترین مطالبه و نگرانی آذربایجانی ها و حتی نصف غرب ایران و حتی منطقه چندصد کیلومتری شعاعی دریاچه اکنون مرگ آن است.
نمکها چه خواهند شد، بیابان زایی عظیم چه میشود، محیط زیست و حیات وحش آن چه میشود، شهرها و روستاها تا حداقل پانصد کیلومتر شعاع آن چه خواهند شد و…

ما حالا نمیدانیم دریاچه زنده است یا مُرده!
اما شواهد نشان میدهد یکبار هم دریاچه در طول عمر میلیونها ساله خود ، در تاریخی نه چندان دور خشکیده بود و بعد از آن نسلهای ما زنده آنرا دیده است!


سنگفرش کهن در دل دریاچه نمایان شده است!
دؤشَمه، یادگاری از مسافران جزایر اورمیه

با هر قدم رسوب نمک زیر پایمان ترک می خورد. رفته رفته آثاری از یک سنگفرش زیر این رسوبات و گل و لای نمایان می شود، راهی سنگی که تا دل دریاچه ادامه دارد! از روستای “تبت” دو کیلومتر که به سمت بستر خشک شده دریاچه ارومیه پیش می رویم، دیگر نمی توان مسیر را با خودرو ادامه داد.

جز راهی باریک درست چسبیده به جایی که نامش “دؤشَمه” است و اکنون محلی برای تردد وانت هایی شده که برای برداشت نمک به ساحل دریاچه می روند. “دؤشَمه” اسمی است از مصدر “دؤشمک” به معنی فرش کردن. هر چند مردم شهر از وجود چنین محلی بی خبر باشند اما اهالی خوب می شناسندش و می گویند چند سالی است که پس از خشک شدن دریاچه نمایان شده است.

یکی از اهالی روستا که سن و سالی ازش گذشته می گوید از پدر بزرگ خود شنیده که سال های دور مردم با پای پیاده به نزدیک ترین جزایر دریاچه رفت و آمد داشتند، اما بعدها با بیشتر شدن لجن و گل و لای تردد سخت شده و راهی از سنگ درست کردند که شبیه جاده های سنگفرش در کویر مرکزی ایران است.
راهی که بعدها با بالا آمدن سطح دریاچه در زیر آب پنهان شد.
او می گوید مردم در جزایر سکونت داشتند و گواه آن خانه های متروکه و قبرستان هایی است که آثارش در جزایر باقی مانده.

 
روی عکس کلیک کنید
دوشمه
 
نقاشی دریاچه توسط گردشگران خارجی در سال ۱۸۰۰ میلادی که خشکی دریاچه اورمیه و راهی خاکی به سوی جزایر آن را که در آن دوران مسکونی بودند
خشکی دریاچه
اما نقاشی دیگر دریاچه اورمیه در حالت طوفانی توسط افسر ایتالیایی، در همان سال ۱۸۰۰ میلادی مقارن با ۱۱۷۸ شمسی
طوفان دریاچه

یکی از دلایلی که موجب کنجاویمان برای پیگیری شنیده ها شد، نقاشی قدیمی متعلق به دهه نخست ۱۸۰۰ میلادی از یک راه خاکی منتهی به جزایر دریاچه است که احتمالا تصویری از “دؤشَمه” باشد. سندی که نشان می دهد دریاچه آن روزها بی آب بود و مردم با پای پیاده به جزایر رفت و آمد داشتند. جزایر دریاچه ارومیه به دلیل برخورداری از پوشش گیاهی مناسب، نبود حیوانات وحشی و محصور بودن در آب محلی مناسب برای چرای دام ها بودند و حتی بعد ها که سطح دریاچه بالا آمد، دامداران چهارپایان خود را از بنادر توسط کشتی به این جزایر منتقل می کردند. اما ادعای جالب تر را از زبان پیرمردی شنیدیم که در جزیره اسلامی به کشاورزی می پرداخت.

او می گفت “قدیمی ها برایمان ما تعریف می کردند دریاچه در سال های دور پر آب نبود و حتی دام های ارومیه ای ها هر از گاهی برای چرا به اراضی این سوی آب در روستاهای اطراف می آمد که موجب نارضایتی ساکنین می شد.” حال مشخص نیست آیا آب به اندازه ای کم شده بود که از دریاچه عبور می کردند یا این ادعا مربوط به همان گله هایی بود که در جزایر نزدیک به سواحل آذربایجان شرقی نگه داری می شد.

راههای دؤشمه – سنگفرش قرمز که بعد از قرن ها با خشکیدن دریاچه حالا نمایان شده است
اورمو گولو
 
خشکی قدیم دریاچه


یکی از قدیمی های روستای یووالار نیز می گوید مادربرزرگی داشت که همیشه یک نقطه داخل دریاچه را نشان می داد و می گفت “در دوران کودکی آن جا روی شاخه های درخت گردو تاب بازی می کردیم ولی خیلی ها صحبت هایش را جدی نمی گرفت.
با خشک شدن دریاچه اما آثار و بقایای ریشه های درختان تنومندی پدیدار شده است.“ صحبت های روستاییان اطراف دریاچه که منبعی برای یک تاریخ شفاهی ارزشمند است به همراه این جاده تازه پدیدار شده که احتمالا قدمت آن به حدود دو قرن می رسد سندی زنده از پیشینه دریاچه ارومیه است که نشان می دهد دریاچه در سال های دور نیز با بحران خشکی و کم آبی مواجه شده بود و رفته رفته طی صد سال گذشته بر حجم آب آن افزوده شده است.

می توان این را پاسخ و سندی مناسب برای افرادی دانست که از نجات دریاچه قطع امید کرده اند. این راه قدیمی، ریشه های درختان تنومند و زمین هایی به شکل کشت زار و باغچه های کوچک داخل بستر دریاچه می تواند تنها گوشه ای از ده ها رمز و رازی باشد که دریاچه ارومیه در دل خود پنهان کرده است.

نسلهایی که از زنده بودن دریاچه اورمیه لذت بردند …

دریاچه ارومیه
 
بندر شرفخانه
 
کشتی مسافربری مظفریه، ۱۲۷۶ هجری شمسی
قدیم دریاچه ارومیه
 
کاظم داشی، ۱۲۶۷ هجری شمسی
کاظم داشی

کشتی بادبانی در حال تخلیه بار در بندر گلمانخانه اورمیه، ۱۲۶۴ هجری شمسی
قایقهای ارومیه
بندر گلمانخانه
روزگاری که جزایر دریاچه اورمیه از آنتالیا ترکیه زیباتر بود!
وضعیت دریاچه ارومیه

 
احداث میانگذر دریاچه !
میانگذر شهید کلانتری
 
پر آبی اورمیه در سالهای نه چندان دور !
پر آبی ارومیه
 
 
 
ولی روزگار خوش به پایان رسیده است…
و حالا در سال ۱۳۹۶ شمسی به چنین وضعیت اسفبار و وحشتناکی رسیدیم..!
خشکی دریاچه ارومیه
کشتی ها و قایق ها بر زمین خشک نشستن و دریاچه عملا مُرده است.
اثری از زنده بودن بزرگترین دریاچه داخلی ایران و دومین آب شور جهان و تنها محل زندگی طبیعی آرتمیا ، نیست!

 

ارومیه
 
تبریز
 
آذربایجان
 
 
نسل جوان آذربایجان در شوک هستند که چه شده است؟
چه کار کنند؟
وقتی فکر میکنیم میبنیم با کمی همت حتی میشود براحتی در یکماه دریاچه را با احیا انسانی میشود بحالت زنده بودن برگرداند و منطقا هم شدنی است. اما اراده و تلاشی شاید در ظاهر نمیشود.
فعلا نسل جوان مانند کشتی به گِل نشسته دریاچه اورمیه منتظر نشسته تا ببیند چه خواهد شد و متاسفانه در فکر مهاجرت هستند!
 
جوانان آذربایجان
 
صحرای اورمیه !
باور کردنی نیست!
صحرای ارومیه

 

احیا دریاچه
 
اوراق کشتی های خاطره انگیز دریاچه !
کابوسی اندوه بار که به واقعیت پیوسته است!
کشتی دریاچه اورمیه
 
نجات دریاچه
 
نمکهای خطرناک دریاچه بسته بندی و بفروش میرسد!
نمک دریاچه
 
نمکزار آذربایجان
 
 
اما امید هست شاید دوباره دریاچه زنده شود…
دریاچه ارومیه
 
 
نسل آینده امانت طبیعت را چگونه از ما تحویل خواهند گرفت ؟
به رنگ آبی یا خون یا هیچ …؟!
نسل آینده
منبع : تبریز ویکی لینکلر
19
0

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

۱۶ پاسخ

  1. ناشناس گفت:

    با این خشکسالی امیدی نیسیت

    6

    5
  2. ناشناس گفت:

    دریاچه اورومیه جانیم سنه قوربان. بوجور سوسوز سنی گورممیم. Cry

    14

    1
    • ناشناس گفت:

      عزیز قارداش.
      درستش اورمو هست چون اورمیه از سه جزء اور در زبان ترکی سومری یا باستان به معنی شهر هستش و مو یعنی آب از طرفی( ه )که در آخر کلمه میاد پسوند عربی هستش(یه)مانند ترک که به آخرش یه اضافه میشه و میشه ترکیه و یا حسینیه و یا سجادیه ولی اصل کلمه خود اورمیه هستش کلمه های شبه ساختاری اورمیه رو میتونم برات بخش ترک نشین چین یا همون اورومچی رو نام ببرم که به معنی شهر آباد و با صفا هستش و یا اورشلیم پایتخت اسرائیل به معنی شهر مقدس. اورمیه قبل از دوره رضا شاه اورمیه یا(urmia)بود بعد از چند دوره قتل عام که در شهر صورت گرفت توسط اکراد و ارامنه و خالی شدن شهر از سکنه شهر دوباره با کوچاندن مردم اطراف شهر به داخل شهر جان دوباره گرفت و نام رضاییه که نام خود رضاخان بود روش گذاشته شد و بعد با سقوط شاه با اعتراض و درخواست مردم اسم اصلی برگردانده شد ولی با نبود مطالعه و عجله بیشتر یک کلمه(ارومیه) که معنی نداره متاسفانه ولی خب مردم خود شهر درست تلفظ میکنن

      13

      6
  3. ناشناس گفت:

    خدایی نکرده اگه خشک بشه فاجعه ای به بار میاد که دنیا به خودش ندیده باید آذربایجان کاملا تخلیه شه ریزگرد ها تا خود اردبیل و زنجان خواهند رفت و دیگه نه کشاورزی و نه زندگی از طرفی این نمک ها عناصرفلزی سنگین خطرناکی رو تو نا خالصیشون قرار دادن مانند سرب و.. که صد درصد سرطان زا و بیماری زا خواهند بود امسال دوسه بیماری نادر و خطرناک در خوی مشاهده شد که بعد از تحقیقات معلوم شد که از عوارض خشکی دریاچه اورمیه هستش .قدر داشته هامونو ندونستیم حیف😔 در زمانی که کشور ها از پل کابلی استفاده میکنند ما برای یک ساخت پل چرند از دانمارک مهندس آوردیم تا این پل مسخره رو بسازه

    10

    1
  4. Babek گفت:

    دوزدی اورمو گولی جان اوسته،آمما اولمه ز
    نییه کی تاریخ اونون مظلوم لوغون باغیراجاخ
    اورمو گولی جان وریر…….. Big Frown

    5

    2
  5. n گفت:

    من نمیتونم درک کنم قدمت دریاچه به هزاران سال میرسه و به قول یکی از اساتید از یادگارهای طوفان نوح هست که این نمک هم حاصل آب طوفان هست که بر اثر طغیان دریای مدیترانه و زیر اب رفتن منطقه ترکیه و اذربایجان ته نشین شده! حالا چطور ممکنه دریاچه ای که شور هست و قدمتش به چندین هزار سال میرسه درخت گردویی که به شوری حساسه رو در دل خودش جا داده باشه؟!

    4

    2
  6. احمد گفت:

    اب دریاچه محال است درست شود چون اگر به وضعیت اول برگردد پل زیر اب میرود!!!

    2

    2
  7. پارمیدا گفت:

    معلومه که کارشناس و مدیریت و اجرای منطقی و اساسی نباشه خشک میشه. خشک میشه چون سیاستگذاری دولت اشتباهه. چنتا مفنگی کارنابلد بیسواد ایرانی رو گذاشتن مسئول احیای دریاچه، آخرشم هیچی به هیچی. پروژه رو کلا بدن دست کاربلدهای خارجی ببینن اونا چجوری احیا میکنن. معلومه که با این وضیت خشک میشه.

    6

    4
    • واقعیت گفت:

      خانم پارمیدا یه پیام برات فرستادم تایید نشد . البته از پیام خودت محترمانه تر بود . ولی جون مدیر سایت بلاخره همشهری خود شما می باشد حسابی هوای شما را دارد . ببین این توهینی که کردی در واقع به همشهریهای خودت کردی . مسئول احیا دریاجه ارومیه همشهریهای خودت هستند و مسئول نابودی آن هم کشاورزان می باشند . این موضوع سالهاست ثابت شده ، البته خشکسالی هم در خشک شدن دریاجه ارومیه خیلی نقش داشته. البته کارشناسان شهر خودتان ثابت کرده اند که اگر با کشاورزان خاطی برخورد شود حدود ٧٠ درصد دریاجه ارومیه قابل احیا می باشد .

      2

      5
      • پارمیدا گفت:

        یک کلمه هم بشنوید از مادر عروس. خخخخخخ

        5

        2
        • واقعیت گفت:

          عروس خانم شصت ساله پیش از نوشتن این کامنت یک کامنت برای یکی دیگر از هموطنانم نوشتم که نمی دانم آذربایجانی بود یا نبود. فقط یک مقدار در باره ادب و تربیت خانواده گی شما برایش توضیح دادم . در پست مربوط به ساخت مجسمه عباس میرزا .حالا یک نمونه دیگر از ادب و تربیت تو را در یک پست دیگر نشان می دهم. البته قبلا هم خودت و هم سایر کاربران چندین ماه پیش دیده اند .

          2

          5
      • ناشناس گفت:

        تو مسائلی که به آزربایجان مربوطه اون دهنو ببند دیدی هم آروم از کنارش رد شو این دریاچه خط قرمز ماست حوصلتو ندارم زیاد تر حرف نزن بدجور تو این سایت رو اعصاب مردم راه میری این پست ها نبینمت کم یا زیاد افکار و نیت شوم شما پانفارس هارو راجب این دریاچه میدونیم نیاز نیست بیشتر ازین تو منجلاب با زیاد حرف زدنت فرو بری تو یک پانفارس روباه صفت به تمام عیاری از تک به تک کامنتات همه چیز مشخصه!

        7

        3
        • واقعیت گفت:

          من اهل توهین هایی مثل خودتان نیستم. شما هم یک مشت خائن وطن فروش و اجنبی هستید. آن نان و نمکی که خوردید در ایران حرامتان باشد . نمک به حرامها. بسیاری از کامنتهای من تایید نشده چون واقعیت را گفتم. این یکی هم معلوم نیست تایید شود یا نه .

          2

          6
          • تورکم بیل گفت:

            کدوم ایران ؟؟!!افغانیتعریف تو از ایران یعنی فارسستان یعنی عاریایی کدوم ایران ایرانی که همه چیزشو مدیون ترکاس اصفهانت تهرانت مشهدت (برو تحقیق کن حرم امام رضا رو کدوم حکومت اولین بار مرمت کرد از غزنوی تا قاجار و صفویه شو بخون الان نونشو توی مفت خور میخوری)همه جارو ترکا آباد کردن کویر شمارو ترکا گلستان کردن ترکا گدا گشته نیستن بهترین طبیعت ۴ فصله منطقه را داریم چندین منطقه نفت خیز داریم معدن طلای تکاب رو که شما دارید تاراج میکنید داریم که تنها معدن طلای منطقس از رسمی بودن زبان فارسی ناقص مسخره که جزو ۳۰زبان برتر دنیا نیس نهایت سوء استفاده برا مصادره و یا تغییر اسامی یا جعل آثار تاریخی ما کردین شور هر چی نژاد پرستیه در آوردین برو نقشه ایران قدیم رو ببین تنها منطقه فارسستان استان فارس بوده نه جای دیگه آسمیله ی شدید اقوام رو در پیش گرفتین برای منافع شخصی خودتون و نابودی ما با زبان چرب و با سیاست شغال گونتون به طور خیلی مسخره پشت ادب احترام الکیتون اسلحه رو گذاشتین رو کمر و قصد نابودی مارو دارین و خیلی راحت سعی میکنین افکار نژاد پرستانه و پانفارسیسمتون رو به ما تحمیل کنین نگران نباش نان خود شما از ما میاد ازت بگیرمش تو خراب شده خودت از گرسنگی میمیری پس گنده تر از دهنت حرف نزن پانفارس شغال صفت معلومه مدیر خوب شناختت خوب حالتو میگیره امثال مثل تورو رها کنن این سیاره رو به اسم خودتون میزنین شمایی (فارس)که اصلا عددی در برابر جامعه بزرگ ترک نیستید بی ظرفیت های بدبخته تو گذشته مونده

            7

            1
  8. ناشناس گفت:

    ۱-برای احیای دریاچه اورمیه حداقل به ۷/۳میلیارد دلار سرمایه نیاز هست. ۲-برای احیا در اول کار باید در اطراف دریاچه مخازن یا دپو های بسیار بزرگی جهت حمل نمک های سطح دریاچه به این مکان ها ساخته شود. چونکه حتی اگر آب کافی به این منطقه شوره زار وارد شود مواد سمی خطرناک نمک با آب محلول شده و آب دریاچه سمی خواهد شد و بوی تعفن کل منطقه را بر خواهد داشت. ۳- بهترین گزینه برای آبدار کردن دریاچه درمدت زمان کوتاه ، شیرین سازی و انتقال آب خزر از منطقه های آستارا،گردنه حیران،اردبیل،سراب و رساندن آن به دریاچه است. ۴-ساخت پل جدید میانگذر که کل سطح تماس سازه پل با آب فقط ۲۰درصد باشد و تخریب کامل پل کنونی.(پل فعلی ۸۰ درصد سطح تماس با آب دارد) ۵-کل مساحت برای احیا ، مثلا به ۱۰ قسمت جدا سازی شده و هر سال ۱ قسمت از آن با آب پر شود.

    2

    0

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

افزودن شکلک

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNo