آب، آتش، باد، خاک ؛ چهارشنبه های رنگی آذربایجان


آذربایجان به عنوان یکی از سرزمین های تمدن ساز بشری در طول تاریخ، آئین ها و مراسم های خاص، مختلف و شاد در روزهای پایانی سال داشته است که از چهار چهارشنبه آخر منتهی به سال جدید شروع می شود و نام های آنها به ترتیب ‘سو چزشنبه سی’، ‘ اود چرشنبه سی’، ‘یئل چرشنبه سی’ و ‘تورپاق چرشنبه سی’ می باشد.

عید در آذربایجان

پیشینه برگزاری آئین های مرتبط با چهار چهارشنبه آخر سال (چهارشنبه آب، چهارشنبه آتش، چهارشنبه باد و چهارشنبه خاک) در آذربایجان به دوران پیش از اسلام بر می گردد.
این آئین ها از چنان جایگاه محکم و استواری در میان مردم آذربایجان برخوردار است که گذشت سال ها و قرن ها، جنگ و نزاع ها، بلایای طبیعی و غیرطبیعی، تغییر ترکیب جمعیتی و جغرافیایی و تغییر و تحولات سیاسی در منطقه هیچ خللی در برگزاری آنها ایجاد نکرده است.

هرچند زندگی ماشینی و تحولات سریع صنعتی شدن و شهرنشینی در آذربایجان طی دهه های اخیر موجب غفلت و فراموشی برخی از آیین های مربوط به روزهای پایانی سال شده است، اما به همت مردم پایبند به سنت ها، اصول و فرهنگ بومی، هنوز این مراسم های شاد و مفرح در میان جمعیت ساکن آذربایجان زنده و پویا است.

گرامیداشت چهار چهارشنبه آخر سال و نامگذاری هر یک از آنها به نامی، در واقع رنگین کمانی از طبیعت را برای مردم این دیار کهن تداعی می کند تا خود را برای روزهای بهاری آماده کنند.

سو

نزدیک عید

سو چرشنبه

۱) سوچرشنبه سی
۲) اود چرشنبه سی
۳) یئل چرشنبه سی
۴) توپراق چرشنبه سی

‘سو چرشنبه سی’ ( چهارشنبه آب)، ‘اود چرشنبه سی’ ( چهارشنبه آتش)، ‘ یئل چرشنبه سی’ ( چهارشنبه باد) و ‘ توپراق چرشنبه سی’ ( چهارشنبه خاک) که همگی الهام گرفته از آفرینش جهان و طبیعت بشر است، دلالت بر قدمت و اصالت مراسم های شاد مربوط به روزها و هفته های پایانی سال در گستره ایران زمین دارد.

ارزش و جایگاه روز چهارشنبه در فرهنگ مردم آذربایجان به دلیل باور و ایمان درونی آنها به مبارک و میمون بودن این روز بر می گردد و بر همین اساس برگزاری مجالس عزا و ماتم در این روز از هفته در میان مردم آذربایجان شگون ندارد و هم اکنون نیز به ندرت در آذربایجان و تبریز شاهد برگزاری مراسم های ختم در روزهای چهارشنبه هستیم.

بر همین مبنا با تغییر و تحول در نظام طبیعت و فروکش کردن فصل سرما و برف که نشان از شادی و شعف در نظام آفرینش و لطافت آب و هوائی است، چهارشنبه های آخر سال هر کدام با نام و شهرت ویژه ای در فرهنگ بومی این خطه نهادینه شده است تا آغازی بر پایان فصل سوز وسرما و بهاری شدن زندگی بشر و طبیعت باشد.
متاسفانه طی ۵۰ سال گذشته و به ویژه در سال های اخیر با همه گیر شدن زندگی شهری و ماشینی و گسترش فضاهای مجازی، آیین های مربوط به چهار چهارشنبه آخر سال در آذربایجان که هر کدام همراه با مراسم های شاد و مفرح در میان خانواده ها بود، به دست فراموشی سپرده شده و تنها آخرین چهارشنبه سال موسوم به ‘آخیر چرشنبه’ در شهرهای بزرگ آذربایجان گرامی داشته می شود.

نگاهی به تاریخ گذشته این سرزمین و حوزه های فرهنگی و ادبی آن ثابت می کند چهارشنبه های آخر سال از مهمترین و اصیل ترین مراسم های شاد و نشاط آور آذربایجان بوده است؛ این مهم در آثار منظوم و فولکولوریک مردم آذربایجان متجلی نیز است که نمونه هایی از آن در ذیل می آید:
* آغیرلیغیم – اوغورلوغوم سویا ( سنگینی من و خوش شانسی من به آب)
آزاریم – بئزاریم سویا ( دلتنگی و بیماری ام به آب )
آغیرلیغیم –اوغورلوغوم ، دوشسون سو اوستونه (سنگینی و خوش شانسی من روی آب)
* سئل چارپار، سو چارپار، بیرگوناه ایشلتدیم، گل اونو توت آپار( سیل روان می شود، آب جاری می شود، گناهانی داشته ام، بیا و آنها را با خود ببر)
* سو گه لر لوله- لوله (آب به تندی می آید) – توکولر بیزیم گوله ( به استخر ما می ریزد) – الینده ایپک دستمال ( در دستت دستمال ابریشمی) – بار گلیر گوله – گوله( بار و میوه می آید با خنده و شادی)

اردبیل

دم عید

زنجان

تکم

اورمیه

تکم چی

باکو

آتش آخر سال

در همین حال ضرب المثل ها و کلمات قصار عدیده ای از آب، آتش، باد و خاک در فرهنگ اصیل آذربایجان به وفور یافت می شود که به نمونه هایی از آنها اشاره می شود:
* سو اولان یئرده دیریلیک اولار( هرجا آب باشد زندگی است )، سو آخدیغی یئردن بیرده آخار ( آب از جائیکه سرچشمه گرفته دوباره جریان پیدا می کند)، سو موردارلیق گوتورمز ( آب با ناپاکی نمی خواند)، سو آیدینلیق دیر ( آب مایه برکت است).

برگزاری آیین های چهار چهارشنبه آخر سال که از دیرباز در آذربایجان متداول بوده است، همراه با اجرای موسیقی اصیل آذربایجانی، نوای ساز آشیق ها و رقص زیبای آذربایجانی است که امروز کمتر سراغی می توان از این مراسم ها گرفت.

پریدن از آتش در چهارشنبه آخر سال که همراه با سرودن اشعار حماسی است، از سنت های نادر به جای مانده در مراسم های مربوط به روزهای آخر سال است که خوشبختانه این سنت از بین نرفته است و هنوز در میان خانواده ها جریان دارد.

البته این مراسم شاد نیز طی سال های اخیر به دلیل ورود مواد محترقه جای خود را به ایجاد صحنه های دلخراش داده است!
امید که آئین های شاد و بی ضرر مرتبط با پایان سال در آذربایجان نیز همانند دیگر مناطق ایران کهن، در سایه ارتقای آگاهی مردم از فرهنگ اصلی و بومی و تلاش و همت مضاعف نهادهای متولی پایدار بماند.

عید

چرشنبه دبلری

چرشنبه لر:

خبرچی چرشنبه یا یئل چرشنبه سی:
قورتلارین قوشلارین هاممیسینا خبر گلر کی آییلین بیلین یاز گلیر. آغاجلار آییلین یاز گلیر چیچک گلیر. بو گونلر یئرین بیتگیلری یاواش یاواش اویاناللار.

گول چرشنبه سی:
ائولری گول کیمین ائله للر، ائوین بوتون هر یانینا گول قویاللار.

کول چرشنبه سی یا کوله چرشنبه :
بو گون ائوین بوتون هر زادین چوله توکوب یویاللار،  داملاری قورویاللار، ائولر یویولوب تمیز اولونوب تزه ایلین گلمسینه حاضیر اولار.

آخیر چرشنبه:
آخیر چرشنبه ایکی گونه بولونور:
۱٫ اود چرشنبه سی ( چرشنبه آخشامی اولار )
۲٫ سو چرشنبه سی ( چرشنبه نین گونو اولار )

آمما آخیر چرشنبه نین دبلری:
دئییلر بو گونی نجور توتسان هئله گئدر. اگر بوگونو یاخچیلیقینان، سئوینجینن، دئییب گولمیینن باشلاسان گله ن چرشنبه یه قدر گونلرین هاممیسی خوش اولاجاق.
اود یاندیرما:
بو گئجه هر ائو اوزونه بیر بالاجا اود یاندیریب و ائو اهلی بیرلیکده اونون قیراغینا ییغیلارمیشلار. بیر بیر اوشاقلار و بؤیوکلر اونون اوستوندن آپبیلاللار.
اوشاقلار و بیوکلر اودون اوستوندن آپپیلاندا دییللر:

آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه

دیش آغریم، باش آغریم توکول قال بوردا

آغیرلیغیم بیغیرلیغیم توکول قال بوردا

شار آتماق:

قول بویدا بیر آغاجین باشینا چیت یادا پامبیق دولاییللار، اونو سیم ، یا قاتما یینان باغلاییللار. سونرا اونو نفته باتیریب اود ووروللار، یانان شاری جار-جاوانلار و اوشاقلار نه گوجلری وار گؤیه توللاییللار. شار آتما شاماچان آتیلیر.

اودون کولو:
ائله کی اود یاندی قورتاردی و اونون کولو یئرده قالدی، بیر آز اودون کولوندن ییغیب دویونییب قویاللار فرشین آلتینا قالار گلن چرشنبییه کیمین.

وداع با سال کهنه و استقبال از سال جدید با جشن و سرور

آذربایجان

بهشت

بوغدا سپمق:
چرشنبه نین آخشامی اودو یاندیریب سیفته سینده بوغدا قوورارمیشلار. هئچ کیمین حقی یوخیمیش بوغدانین سیفته سین یییه اول بوغدانی قووروب وئررمیشلر اوشاقلارا، اوشاقلار بو قوورقالاری ائوین بوتون هر یانینا ( ائوین ایچینه – چولونه – کاغا – حیط باجایا – توولییه و … ) سپرمیشلر و بیر آزدا یئره توکرمیشلر کی قورت قوشلار یئسین. آخیرده بیرلیکده قوورقانین قالانین قووروب ییرمیشلر.
البته بیر آزدا قوورقادان ساخلارمیشلار یئنگی ایله.

قولاق آسما دبی:
چرشنبه آخشامی شامنان قاباخ هاممی نیت ائله رمیشلر کی الله منیم گله جییم نجور اولاجاق، اوننان سورا قولاقلارین یوموب گئدیب بیرینین قاپیسیندا دوروب سورا قولاقلارین آچارمیشلار او حالدا قولاقلاری نه ائشیتسه ییمیش او سؤزلری اوز نیتلرینین جوابین بیلرمیشلر.

سوت داش ( سوت آشی ):
بو گون هاممی شاما سوتداش پیشیریب و اوولده قونشولارا، قوهوملارا و تانیشلارا پایلایاننان سورا آشی بیرلیکده ایچللر.
هر کیم سوتداشی پایلارمیش اونا تحفه اوچون بویانمیش یومورتا یا کالایغی یادا پول وئررمیشلر.

جور قوورقالاردان یئددی سین قورارمیشلار:
بو گئجه ۷ یئددی جور قوورقا قورارمیشلار و شامنان سورا ییرمیشلر ( مرجی – نوخود – زه رک – کونجود و … )

قورشاق ساللاماق:
چرشنبه آخشامینین گوزل و مزه لی دبلرین بیریدی. قورشاق ساللاماق بیر رسمیدی کی هم اوشاقلار و هم بیوکلر بو ایشی گورللر. شالی باجادان ائوین ایچینه یادا دامنان پنجریه ساری ساللایاللار کی ائوین صاحابی اونون آچیب آراسین تحفه یینن دولدورسون. کی چوخلو اونلارین قورشاقلارینا قوورقا، بویانمیش یومورتا، آلما، آرمود، اریک، قاوالی قوروسو، شیرنیاتلار و… باغلاللار.
آما اگر بیر جوان اوغلان کی ائو صاحابینبن قیزین سئویب، قورشاق ساللایا، ائو صاحابی اونون قورشاقینا هر نه باغلاسا اوغلان اونو توکر یئره و دییر کی من قیزی ایستئییرم، قیزی باغلایین چکیم اوسته آپاریم. قیزین آتاسی یا آناسی گورر کی اوغلان ال چکمیر قیزین بیر نیشانین باغلار قورشاقا و اوغلان اونو چکیب تا ائلچیلیقه گلینجن آپارار ساخلار.

تاباق بزمه:
بو گئجه اوغلان ائوی بیر تاباق بزه ییب یوللالار قیز ائوینه. تاباقدا بئش ارشین کوینکلیک، چیت پارچاسی، کالایغی، نخود کشمش، آلما و بویانمیش یومورتا اولارمیش. اوغلان بو خونچانی اوز قارداشینین یا باجیسینین توسطینن یوللارمیش آداخلیسینین ائوینه.

داش دوزمه دبی:
گئجه نین سونوندا اوشاقلار هرسی بیر داش گوتوروب اورکلرینده بیر آرزی ائله ییب سورا داشلاری دوزرمیشلر بیر یئره. داشلارا سحره کیمین هئچ کیم ال وورمازیمیش. سحر صبح تئزدن اوشاقلار یوخودان دوروب هر زاتدان قاباخ قاچارمیشلار اوز داشلارینین آلتینا باخماقا. هر کسین داشینین آلتیندا قیرمیزی قورت اولسایمیش او اوز آرزیسینا یئتیشرمیش.

ناغیل دئمه دبی:
بو گئجه لر قوهوم قارداش، بیوکلرین بیریسینین ائوینه ییغیشیب ناغیلدان تاپماجادان دییللر. آمما هر ائو آختاریب بیر نفر ناغیلچی تاپیب اونو ائوینه قوناق چاغیرار. گاهدان ناغیللار او قدر اوزون اولار کی اوچ گون ناغیلین قورتارماغی چکر.

سو چرشنبه سی:
ائله کی چرشنبه آخشامی اوددان آپپیلدیلار، صاباحی سحر چاغی چؤرک یئمه میشدن قاباق دوروب گئدللر سو اوستونه و سودان آپپیلاللار.

سحر صبح تئزدن تازا پالتارلاری گئیینیب سویا ساری یولا دوشرللر.
بو گون قیز گلینلر بیرچکلریننن بیر آز کسیب سوزدورللر سویا گئدر.
سوغانی قیز گلینلر دیشلییب و آغیزلاریندا ازیب آخیدالار سویا و بئله لیینن آجیلیقلار سویا گئدر.
سویون قیراغیننان بیر آز اوت و تورپاخ گوتوروب آپارارمیشلار تولوغون یانینا باغلارمیشلار کی یاغیمیز چوخ دوشسون (تولوغون یاغی چوخالسین).
آمما آت ائششک اولانلار اوز حیوانلارین آپاریب سو ایچیرده للر و ائوه گلنن سونرا آتین قویروقونون موچویون و یئلکه سین ووروب سالاللار یئره. همیده کئچی لرین بوینوننان زینقیرو آسلارمیشلار.

بایرام

چرشنبه

قیزیل سویود آلتیندا یاتماق:

بو گون آرزیسی اولانلار سویوخ سویونان یویونوب گئدیب یاتار قیزیل سویود آلتیندا و اگر قیزیل سویودون بوداقی اییلیب دیسه یاتانین سینه سینه او آدام آرزیسینا یئتر.

چرشنبه سویوندا دولانماخ:
سو اوستوندن قاییدیب گلنن سورا بیر آز صبحانه یئییب و ایر هاوا یاخچی اولسایمیش میللت هاممیسی حاضیرلاشارمیش گزمه یه.
قیزلار بیر گروه دا، اوغلانلار بیر گروه دا و قوجالاردا بیر گروه دا ییغیلیب چیخارمیشلار چوله دولامنماغا ناهار چاغی ناهاری یئییب و آخشاما یاخین قاییدیب گلرمیشلر ائوه. بو گون هر گروهون اوزونه گوره آشپزی اولارمیش.
قیزلار یا اوغلانلار هئچ بیرینین حقی یوخوموش بیر بیرینین گروها قاریشسین. قیزلار داغین بیر طریفینده و اوغلانلاردا بیر طریفنده دوروب چیغیرارمیشلار!

انواع چهارشنبه:

خبرچی چرشنبه سی یا یئل چرشنبه سی:
در این چهارشنبه به تمامی حیوانات و طبیعت ندا می رسد که بیدار شوید بهار از راه می رسد. همچنین در این روز گیاهان آرام آرام از خواب زمستانی بیدار می شوند.

گول چرشنبه سی:

در این چهارشنبه خانه را تمیز و مرتب ومانند گل کرده و در جای جای خانه گل قرار می دهند.

کول چرشنبه سی یا کوله چرشنبه :
تمامی وسایل خانه را بیرون ریخته و تمامی لباسها را شسته و در یک کلام این چهارشنبه مخصوص خانه تکانی می باشد.

آخیر چرشنبه:
آخیر چرشنبه بر دو روز تقسیم می شود:
۱٫ اود چرشنبه سی ( چهارشنبه آتش ) که شب روز سه شنبه است.
۲٫ سو چرشنبه سی ( چهارشنبه آب )   صبع روز چهارشنبه است.

اما رسومات چهارشنبه آخر سال:
می گویند که این روز را هر طوری شروع کنی تا چهارشنبه سال بعد تمامی روزها را همانطور سپری خواهی کرد. یعنی اگر این روز را با شادی و محبت و مهربانی شروع کنی تمامی یک سال را خیر می بینی.

اود یاندیرما   (روشن کردن آتش ):
در این شب تمامی خانواده ها برای خود آتشی کوچک روشن کرده و دور تا دور آن حلقه زده و به نوبت همه یکی یکی از روی آتش می پرند.
بچه ها و بزرگترها موقع پریدن از روی آتش با شور و شوقی وصف ناپذیر این عبارتها را تکرار می کنند:
آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه
دیش آغریم، باش آغریم توکول قال بوردا
آغیرلیغیم بیغیرلیغیم توکول قال بوردا
* ببخشید اینها رو دیگه نمیشه فارسی کرد!

رسم « شار آتماق» ( پرتاب شار ):
چوبی را به اندازه حدودا یک متر تهیه کرده و سر آن را با پنبه و یا پارچه بصورت گرد بسته و روی آن کمی نفت می پاشند. سپس شاری که روشن شده را جوانها و بچه ها با تمام قدرت به هوا انداخته و از صحنه بوجود آمده لذت می برند.

اودون کولو ( خاکستر آتش ):

وقتی آتش چهارشنبه خاموش شد و خاکسترش بر جای ماند، کمی از خاکسترش را جمع کرده و در پارچه ای ریخته و گره می زنند و آن را تا چهارشنبه سال آینده به گوشه ای از خانه می اندازند.

داملاری جیزیقلاماخ ( خط انداختن بر پشت خانه):

در این شب در تمامی خانه ها افراد پشت بام رفته و پشت بام را از چهار طرف خط می اندازند.

بوغدا سپمق (پاشیدن گندم):
در ابتدای آتش چهارشنبه مقداری گندم را در یک سینی روی آتش گذاشته و می پزند که به آن قوورقا می گویند. هیچ کس حق ندارد ازاولین  قوورقایی که بدست آمد بخورد. قوورقا را به بچه ها می دهند و بچه ها آن را در تمامی خانه پخش می کنند و این کار برای خانه خوش یوم می باشد. مقداری نیز روی زمین می ریزنند به عنوان حق پرنده ها و حیوانات. در آخر همه اهل خانه قوورقای دیگری تهیه و به اتفاق می خورند.

قولاق آسما دبی ( رسم گوش ایستادن):
شب چهارشنبه و قبل از صرف شام تمام افراد نیت می کنند و سپس برای دریافت پاسخ نیت خود گوشهایشان را گرفته و به دم در خانه یکی از همسایه ها یا آشنایان میروند و سپس در آن حالی که گوش ایستاده اند گوشهایشان را باز کرده و در آن حال هر صحبتی را که شنیده اند پاسخ نیت خود حساب می کنند.

سوت داش « سوت آشی» ( شیر برنج):
در این روز همه خانه ها شیر برنج پخته و قبل از اینکه خودشان از آن بخورند در حد توان شیر برنجها را به تمامی آشنایان و همسایه ها پخش می کنند. همچنین دریافت کننده های شیر برنجها به کسانی که شیر برنج را تحویل می دهند چیزی به عنوان تحفه می دهند مانند: تخم مرغ رنگ شده یا پول و …

یئددی جور قوورقا قورارمیشلار ( هفت نوع خوردنی پخته می شده ):
در این شب از هفت نو خوردنی به عنوان تنقلات استفاده کرده و می خوردند مانند ( عدس – نخود – کنجد و … )

قورشاق ساللاماق  ( شال اندازی ):
از رسومات زیبا و به یادماندنی شب چهارشنبه می باشد. این رسم هم توسط بچه ها و هم توسط بزرگترها اجرا می شود بدین گونه که شب مخفیانه افراد به پشت بام سایر اهالی رفته و از روشنایی آنها و یا جلوی پنجره آنها شال را آویزان می کنند که صاحبخانه باید در این شال مقداری سوغات بگذارد و تحویل دهد.
اکثرا این سوغاتی ا شامل تخم مرغ رنگ شده، قوورقا، سیب، گلابی، شیرینی و … می باشد.
گاها پسری که دختر صاحبخانه را پسندیده سوغات بسته شده به شال را نمی پذیرد و آن را به زمین می ریزد و از صاحب خانه می خواهد که دخترش را به شال ببندد! در این حال اگر اسرار پسر ادامه یابد صاحبخانه نشانی از دخترش را به شال بسته و به پسر تحویل می دهد. پسر نیز آن نشانی را تا زمان آمدنش به خاستگاری نگه می دارد.

تاباق بزمه:
در این رسم تازه داماد هدیه ای را که با نام خونچا شناخته می شود حاضر کرده و آن را توسط برادر یا خاهرش به در خانه نامزدش می فرستد. محتویان خونچا می تواند مختلف و گوناگون باشد از لباس و جوراب گرفته تا آجیل و شیرینی.

داش دوزمه دبی  ( رسم چیدن سنگ):
نصفه ای شب بچه ها هر کدام سنگی را از بیرون پیدا کرده و در دل خود آرزویی می کنند سپس این سنگها در محلی جمع شده و به ردیف زده می شود. تا صبح هیچ کس حق ندارد این سنگه دست بزند یا نگاه کند.
صبح که شد بچه ها هراسان از خواب بیدار شده و به طرف این سنگها می دوند. اگر زیر سنگ هر کس نوعی حشره قرمز مشاهده شد آن شخص به آرزویش خواهد رسید.

آتش پریدن

عیدی

ناغیل دئمه دبی  ( رسم قص گویی ):
تمامی اعضای فامیل خانه یکی از ریش سفیدان جمع می شوند و شروع به گفتن جوک و چیستان و قصه می کنند. البته قبلا یک نفر که در قفتن قصه تبحر دارد مشخص می شود. گاها نقل داستانها حتی به سه شب هم می رسد.

سو چرشنبه سی  (  چهارشنبه آب ): که احتمالا ریشه چهارشنبه سوری ( سویی ) از این کلمه باشد.
بلاخرا وقتی رسم پریدن از آتش تمام شد صبح بعد آن مردم به پای آب رفته و از روی آن می پرند.

صبح زود مردم لباسهای نو خود را پوشیده و به طرف آب حرکت می کنند.
در این روز عروسها و دختران کمی از کیسوی خود بریده و در آب می اندازند.
همچنین دختران و عروسها مقداری پیاز را در دهان خود خرد کرده و در آب فرو می کنند و بدین ترتیب تمامی تلخیها و بدیهای سال را به آب می دهند.
از کنار آب کمی خاک و کمی گیاه جمع کرده و به خانه ها می برند.
اما آنهایی هم که اسب و الاغ دارند حیوان خودشان را به پای آب برده و به حیوانات خود نیز آب می دهند. همچنین وقتی به خانه برگشتند مقداری از موی دم اسب یا الاخشان را بریده و دور می ریزند.

رسم خوابیدن زیر درخت:

آنهایی که آرزویی در دل دارند و منتظر براورده شدن آن هستند آن روز با آب سرد حمام کرده و زیر درخت می خوابند و اگر بعد از بیدار شدن دیدند شاخه درخت روی سینه آنها فرود آمده می فهمند که آرزویشان براورده شده.

چرشنبه سویوندا دولانماخ ( گردش روز چهارشنبه):
روز چهارشنبه اگر هوا خوش دهد و مناسب باشد مردم آن روز را تا عصر به بیرون می روند و گردش می کنند.
دختران و عروسان در یک دسته و پسذان نیز در یک دسته و همچنین ریش سفیدان نیز در دسته ای جدا به بیرون رفته و نها را بیرون می خورند در این روز هیچ کس حق ندارد از دسته خود خارج و به دسته دیگری ملحق شود.
از جالبترین رسم اینروز می توان گفت که دختران در یک سمت کوه و پسران در سمت دیگر ایستاده و جیغ و فریاد می زنند !

منبع سایت اهری

4
1

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

۲ پاسخ

  1. اورمولویام گفت:

    به به یاشاسین گوزل آزربایجانیمیز ❤

    من عاشیقم بو ائله…😍

    4

    1
  2. محمد گفت:

    بسیار مطلب خوبی بود امیدوارم بتونم برای عید امسال به تبریز سفر کنم

    0

    1

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

افزودن شکلک

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNo